Niespełna połowie spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych udało się w 2018 r. wypracować wynik lepszy niż rok wcześniej – wynika z analizy sprawozdań finansowych kas przeprowadzonej przez DGP. Jeszcze mniejszy odsetek SKOK-ów (11 na 28 objętych analizą) zdołał powiększyć przychody. Takie są efekty zmniejszania skali działania przez sektor. Ta tendencja utrzymuje się, odkąd w 2012 r. te instytucje finansowe znalazły się pod pieczą Komisji Nadzoru Finansowego. Jej wyrazem jest wypadanie z rynku najsłabszych podmiotów (w stosunku do 11 kas sądy ogłosiły upadłość, kilka zostało przejętych przez banki, były też przypadki łączenia się pomiędzy kasami) i kurczenie się biznesu funkcjonujących SKOK-ów.

Wzrostem aktywów w ub.r. może się pochwalić tylko siedem kas (w dwóch przypadkach zbiegło się to z dokonanymi przejęciami). Przyrost wartości pożyczek, najważniejszego źródła przychodów, miał miejsce w 16 kasach, ale wzrost wartości depozytów – już tylko w dziewięciu. Duża część podmiotów w swoich sprawozdaniach rocznych narzeka na zmniejszającą się liczbę członków. Tu wypada wyjaśnić, że aby korzystać z usług SKOK, trzeba wykupić udziały członkowskie.

„Rozpoczęty w 2012 r. proces restrukturyzacji sektora SKOK w bieżącym roku w wyniku zmian w kierownictwie KNF uległ spowolnieniu. (…). Nie miało to jednak wpływu na zmianę wizerunku medialnego sektora SKOK. Poza nielicznymi deklaracjami polityków i prezesa KNF o ważnej roli kas w krajowym systemie finansowym w mediach pojawiały się jedynie doniesienia o kolejnych nieprawidłowościach w zarządzaniu ryzykiem kredytowym w poszczególnych SKOK” – informowała swoich członków Zachodniopomorska SKOK.

„Spadek liczby członków o 114 osób w roku 2018 wynika z naturalnych procesów demograficznych zachodzących w społeczeństwie i jest wynikiem stabilizacji bazy członkowskiej. (…) Zarząd poszukuje możliwości zwiększenia bazy członkowskiej przez propagowanie usług w grupach wiekowych poniżej 50 lat” – o demografii wspomina zarząd SKOK Blachnickiego z Zamościa.

W 2017 r. grupa SaltLux wykazała zysk sięgający 66 mln euro

A SKOK Małopolska wskazuje: „…funkcjonowanie rządowego programu 500 plus, które z jednej strony ograniczyło zapotrzebowanie na pożyczki niskokwotowe, a z drugiej w związku ze zjawiskiem rezygnacji z pracy kobiet pobierających ten zasiłek, w wyniku utraty zdolności kredytowej, kasa utraciła potencjalnych klientów”.

Nie wszystkie kasy muszą informować o kwotach wpłacanych i wypłacanych przez członków z funduszu udziałowego. 20, które to robią, odnotowało w ub.r. 4,6 mln zł wpłat i 6,8 mln zł wypłat.

Nasze zestawienie nie uwzględnia wyników SKOK Jaworzno, który na początku roku został przyłączony do Alior Banku. Zgodnie z informacją KNF, na koniec listopada ub.r. ta kasa miała aktywa na poziomie niemal 284 mln zł i prawie 60 mln zł ujemnych funduszy własnych.

DGP przyjrzał się też sytuacji tych kas, w stosunku do których ogłoszono upadłość. Ich aktywa w końcu ub.r. przekraczały 800 mln zł. Ale miały też niemal 3,2 mld zł ujemnych funduszy własnych. Ta kwota pokazuje rzeczywisty „rachunek” za restrukturyzację sektora SKOK-ów. Wartość środków gwarantowanych w upadłych kasach, które pokrył Bankowy Fundusz Gwarancyjny, to ok. 5 mld zł. Warunkiem jest zwrot całości pozostających w bilansach pożyczek oraz spieniężenie innych aktywów i przekazanie tych środków BFG. „Rachunek” będzie wyższy ze względu na dotacje, jakich udziela fundusz na przejmowanie kas będących w trudnej sytuacji. Mają one pokryć dziedziczone przez nabywców straty.

Zanim nadzorcą dla SKOK-ów stała się KNF, tę funkcję pełniła Kasa Krajowa. Nadal jest to centralna instytucja systemu, która ma wspomagać działalność kas – m.in. udzielać wsparcia tym, które nie spełniają wymogów nadzorczych. W ub.r. w ramach tzw. pomocy stabilizacyjnej Krajowa SKOK objęła w szeregowych kasach udziały nadobowiązkowe o wartości 2,4 mln zł, także obligacje podporządkowane największego podmiotu w sektorze – kasy im. F. Stefczyka o wartości 70 mln zł. Przychody ogółem Krajowej SKOK spadły w ub.r. o ponad 30 mln zł, do 83,9 mln zł, a zysk o 10 mln zł, do 6,6 mln zł.

Wokół kas – chodzi głównie o „Krajówkę” i „Stefczyka” – została zbudowana sieć spółek, nie tylko finansowych. Bezpośrednim właścicielem udziałów w dużej części z nich jest luksemburska spółka SaltLux Holding. W ub.r. miała ona 6,2 mln euro jednostkowego zysku netto. Sprawozdania skonsolidowanego (obejmującego wyniki polskich spółek zależnych) za ub.r. jeszcze nie opublikowała. W 2017 r. grupa SaltLux wykazała zysk sięgający niemal 66 mln euro, czyli 280 mln zł. 

Wyniki spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych w 2018 r.

Kasa

Siedziba

aktywa

należności

depozyty*

fundusze własne

współczynnik wypłacalnośći

przychody**

wyniki netto

w złotych

roczna zmiana (proc.)

w złotych

roczna zmiana (proc.)

w złotych

roczna zmiana (proc.)

w złotych

roczna zmiana (proc.)

proc.

w złotych

roczna zmiana (proc.)

w złotych

roczna zmiana (proc.)

KASY DZIAŁAJĄCE

SKOK im. Franciszka Stefczyka

pomorskie

6 776 789 809

-2,5

5 813 965 960

2,9

6 413 809 686

-2,2

296 542 287

-6,5

4,4

231 219 053

-

75 677 222

21,3

SKOK im. Z. Chmielewskiego

lubelskie

973 214 260

-7,1

656 195 017

-8,2

942 642 910

-6,7

21 889 022

-8,4

3,2

49 761 389

4,1

3 179 456

242,5

SKOK im. Unii Lubelskiej w Lublinie

lubelskie

214 193 040

0,2

173 958 153

1,2

207 970 705

1,2

1 856 304

-38,5

5,1

15 338 391

-4,9

75 007

150,6

Zachodniopomorska SKOK

zachodniopomorskie

133 322 566

4,3

111 006 573

5,4

114 151 664

4,0

16 638 375

6,1

11,7

11 633 075

-6,4

1 012 438

-46,7

SKOK "Centrum"

śląskie

114 539 896

-10,9

97 622 148

-4,2

104 990 886

-9,7

5 271 834

-16,6

5,3

9 635 604

-10,0

88 050

-

SKOK Ziemi Rybnickiej

Śląskie

105 940 498

-3,9

86 893 033

6,2

99 528 958

-2,8

2 100 912

-43,5

6,0

11 208 650

-1,9

561 292

9,3

Krakowska SKOK

małopolskie

103 095 202

0,0

91 843 496

1,5

97 892 810

0,1

4 362 432

-1,9

5,7

6 091 488

-3,1

54 245

-74,9

SKOK im. Eugeniusza Kwiatkowskiego

małopolskie

91 470 393

-2,7

58 704 331

14,9

83 718 612

-2,6

5 485 046

-5,8

8,8

5 787 183

-12,4

17 214

-77,1

SKOK "Śląsk"

śląskie

90 930 667

-4,6

79 692 495

0,9

80 025 925

-5,4

8 570 059

12,3

9,6

10 186 309

-2,7

415 018

-39,0

SKOK Kozienice

mazowieckie

89 210 505

2,9

54 540 926

3,1

81 202 820

1,0

5 840 857

31,7

13,3

5 443 980

6,9

162 470

269,1

SKOK "Boże Dary"

śląskie

87 656 120

0,0

62 064 350

1,5

70 535 167

-1,9

15 520 731

8,9

21,8

7 423 635

4,0

1 076 492

-26,8

SKOK "Wisła"

lubelskie

82 777 615

10,9

59 997 106

-5,2

76 474 666

11,6

4 557 415

6,0

10,1

5 590 168

-0,3

47 763

-90,5

SKOK Świdnik

lubelskie

78 796 579

-3,0

59 723 511

-6,3

74 633 373

-3,3

3 026 136

5,4

8,8

3 456 001

19,4

243 126

85,2

SKOK im. Powstańców Śląskich

opolskie

60 184 892

-12,7

55 028 903

-12,9

57 305 048

-12,2

2 015 759

-23,6

5,3

5 230 123

-10,9

-296 017

91,3

SKOK Szopienice

śląskie

49 031 710

-1,9

46 162 946

-0,2

43 246 044

-3,8

4 100 711

13,4

11,7

4 243 118

6,6

475 938

93,3

SKOK im. Stanisława Adamskiego

kujawsko-pomorskie

40 761 537

-14,6

23 541 031

-21,5

39 068 768

-7,9

587 994

-83,1

11,8

3 661 305

-15,8

-1 796 094

-

SKOK "Poznaniak"

wielkopolskie

38 063 118

2,8

28 916 690

-3,7

30 321 046

3,2

6 566 923

2,4

20,3

2 945 519

-5,0

198 451

-23,2

Regionalna SKOK im. Św. Brata Alberta

warmińsko-mazurskie

36 156 922

-3,0

33 192 651

-0,8

33 632 640

-3,3

1 829 366

1,2

6,3

2 842 396

13,9

8 394

-96,6

SKOK im. ks. Franciszka Blachnickiego

lubelskie

34 729 866

-3,9

32 609 947

0,2

31 872 702

-3,6

2 380 712

0,0

7,4

2 555 110

-13,0

31 268

28,5

SKOK Małopolska

podkarpackie

21 520 739

-5,1

16 420 000

2,6

21 296 152

-4,1

12 013

-94,4

0,9

1 523 981

-7,1

-211 107

-53,6

Rzeszowska SKOK im. bpa J.S Pelczara

podkarpackie

20 914 492

-4,8

16 325 728

-9,9

19 837 167

-4,0

789 156

-28,2

5,5

1 129 687

-6,7

-200 280

-

SKOK im Królowej Jadwigi***

małopolskie

19 182 492

-20,6

13 973 223

-15,1

18 851 033

-18,5

-356 280

-299,6

4,1

1 560 572

18,7

-874 789

11,1

SKOK "Beskidy"

śląskie

17 491 939

-5,6

15 448 740

21,3

16 359 423

-5,7

887 785

-6,5

6,9

1 630 501

-12,3

10 410

-89,0

SKOK w Kostrzynie nad Odrą

lubuskie

10 964 704

-8,2

9 912 752

13,3

9 498 778

-10,0

1 403 847

7,9

15,1

569 951

32,0

107 435

172,9

SKOK przy "Dezamet" SA w Nowej Dębie

podkarpackie

10 304 295

3,6

9 960 750

4,1

9 241 847

3,9

904 359

4,0

9,5

507 368

3,5

39 898

9,5

Międzyzakładowa SKOK w HPR Dąbr. Górnicza

śląskie

6 904 708

-2,7

3 985 355

8,9

6 116 814

-3,0

708 660

1,0

13,3

314 288

-3,3

14 849

-57,5

SKOK przy ZWCH "Stilon" S.A. w Gorz. Wlkp.

lubuskie

2 361 167

0,9

1 986 075

2,7

2 050 581

1,4

287 815

0,9

16,6

200 936

14,0

15 208

57,2

SKOK „Świętokrzyska”****

świętokrzyskie

863 905

0,0

829 063

-0,4

838 131

10,8

19 270

40,1

3,4

21 813

-10,7

-59 969

140,6

KASY W UPADŁOŚCI

SKOK w Wołominie w upadłości likwidacyjnej

mazowieckie

304 256 809

39,8

90 981 949

844,4

120 221 805

0,0

-2 073 735 849

-4,0

-

234 631 051

-7,4

3 477 246

-69,2

Twoja SKOK w upadłości

opolskie

112 529 452

7,9

112 472 600

8,0

-100,0

-57 353 014

-13,7

-

9 079 130

-8,7

3 539 749

-

Wielkopolska SKOK w upadłości

wielkopolskie

84 827 126

-58,2

45 067 652

-43,3

1 741 352

-13,5

-87 557 073

-6,3

-

10 454 456

-20,8

-3 352 744

-121,7

SKOK "NIKE" w upadłości

mazowieckie

81 680 310

-1,6

38 880 197

-27,1

114 331 622

0,1

-35 018 288

1,1

-

5 920 660

25,0

-295 446

-95,4

SKOK "Wybrzeże" w upadłości

pomorskie

68 015 381

0,6

21 377 551

-28,6

10 205

-88,4

-55 035 422

-3,4

-

5 366 336

854,0

1 545 466

1195,1

SKOK Wspólnota w upadłości likwidacyjnej

pomorskie

57 738 051

-21,3

43 811 866

-33,5

42 366 327

0,0

-483 069 740

-1,1

-

14 701 479

-42,5

5 202 150

-75,5

SKOK KUJAWIAK w upadłości

kujawsko-pomorskie

36 669 174

-52,2

10 233 041

-71,9

69 870

1,0

-115 782 993

-1,7

-

3 947 146

-30,8

4 030 302

-

SKOK "Jowisz" w upadłości

śląskie

26 585 793

-54,7

22 034 022

-59,9

3 366

-0,2

-24 326 720

-11,3

-

4 415 465

-10,9

2 473 124

354,4

SKOK "Polska" w upadłości

mazowieckie

24 141 551

-67,0

16 514 167

-25,9

5 191 759

12,8

-138 667 891

0,3

-

4 328 284

-48,2

-1 836 966

-

SKOK "Skarbiec" w upadłości

śląskie

19 693 199

-52,7

10 039 558

-68,0

332

4,6

-53 725 340

-5,4

-

2 884 186

-17,3

1 766 896

-

SKOK "Arka" w upadłości

śląskie

19 119 943

-70,5

6 490 348

-43,5

-100,0

-32 513 485

-2,5

-

6 559 179

14,0

1 424 046

224,7

*zobowiązania finansowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy, w tym zobowiązania finansowe przeznaczone do obrotu i zobowiązania finansowe wyceniane według skorygowanej ceny nabycia; **wynik działalności kasy; ***w czerwcu połączona ze SKOK im. E. Kwiatkowskiego; ****w maju połączona ze SKOK Kozienice źródło: sprawozdania kas

Połowa obligacji skarbowych to lokata, która przynosi straty