Obowiązek ten nie ma zastosowania, w przypadku gdy Umawiające się Strony, których walutą jest euro, stwierdzą, że ich kwalifikowana większość, obliczana analogicznie do odpowiednich postanowień Traktatów stanowiących podstawę Unii Europejskiej, bez uwzględniania stanowiska zainteresowanej Umawiającej się Strony, jest przeciwna proponowanej lub zalecanej decyzji.

Ważna rola Trybunału sprawiedliwości

Komisja Europejska wzywa się do przedłożenia we właściwym czasie Umawiającym się Stronom sprawozdania dotyczącego przepisów przyjętych przez każdą z nich w celu spełnienia wymogów deficytu.

Jeśli Komisja Europejska, po umożliwieniu danej Umawiającej się Stronie przedłożenia jej uwag, uzna w swoim sprawozdaniu, że dana Umawiająca się Strona naruszyła zasady dotyczące deficytu, wtedy wnosi sprawę do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

Jeśli Umawiająca się Strona uzna, niezależnie od sprawozdania Komisji, że inna Umawiająca się Strona naruszyła zasady, również może wnieść sprawę do Trybunału Sprawiedliwości.

W obu przypadkach wyrok Trybunału Sprawiedliwości jest wiążący dla stron postępowania, które podejmują konieczne środki zapewniające wykonanie wyroku w terminie określonym przez Trybunał Sprawiedliwości.

Kara za niewdrożenie wyroku trybunału Sprawiedliwości do 0,1 proc. PKB

Jeśli na podstawie własnej oceny lub na podstawie oceny Komisji Europejskiej nie wykonano wyroku Trybunału Sprawiedliwości, strona może wnieść sprawę do Trybunału Sprawiedliwości i domagać się nałożenia kar finansowych zgodnie z kryteriami określonymi przez Komisję Europejską na podstawie artykułu 260 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej.

Jeśli Trybunał Sprawiedliwości uzna, że dana Umawiająca się Strona nie wykonała jego wyroku, może on nałożyć, stosownie do okoliczności, ryczałt lub okresową karę pieniężną, których wysokość nie może przekroczyć 0,1 % produktu krajowego brutto danej Umawiającej się Strony. Kwoty należne od Umawiającej się Strony, której walutą jest euro, wpłaca się na rzecz Europejskiego Mechanizmu Stabilności. W innych przypadkach płatności przekazuje się na rzecz budżetu ogólnego Unii Europejskiej.

Historia Paktu fiskalnego

Pakt fiskalny został zawarty w marcu 2012 r przez 25 państw członkowskich Unii Europejskiej, w tym wszystkie państwa strefy euro. Zgodnie z osiągniętym kompromisem ws. zapisów o zarządzaniu eurolandem i szczytach euro - zdecydowano, że kraje spoza eurostrefy, które ratyfikują nowy traktat, powinny przynajmniej raz w roku uczestniczyć w szczytach dotyczących konkurencyjności oraz zmian w architekturze strefy euro, a także, jeśli to wskazane, w sprawie wdrażania traktatu.
Nowa umowa międzynarodowa ma wymuszać utrzymywanie równowagi budżetowej, większą kontrolę Rady Unii Europejskiej i Komisji Europejskiej nad stanem finansów publicznych państw i lepszą koordynację polityki gospodarczej. Ustala także zasady organizowania szczytów strefy euro z udziałem państw, które nie uczestniczą w pełni w UGiW.

Pakt fiskalny to odpowiedź na permanentny deficyt państw europejskich

To odpowiedź Unii na kryzys, którego genezy upatruje się w permanentnym niestosowaniem się przez większość państw UE do kryteriów konwergencji i postanowień Paktu Stabilności i Wzrostu (w lutym 2012 nadmierny deficyt stwierdzono aż w 23 spośród 27 państw UE.

Najpierw był sześciopak

Jeszcze w 2011 przyjęty został tzw. Sześciopak, czyli sześć aktów prawa, które odnosiły się m.in. do zasad tworzenia budżetów krajowych, tempa wzrostu wydatków i wymaganego tempa redukcji długu publicznego.

Celem tzw. sześciopaku, czyli pakietu pięciu rozporządzeń i dyrektywy, jest przede wszystkim wzmocnienie unijnego Paktu Stabilności i Wzrostu trzymającego w ryzach finanse publiczne krajów UE.

Celem pakietu aktów prawnych jest też wzmocnienie zarządzania gospodarczego w UE, a szczególnie w strefie euro. Cztery z sześciu projektów dotyczą finansów publicznych, w tym reformują zarówno prewencyjną, jak i korygującą część Paktu Stabilności i Wzrostu.

Nowa dyrektywa o wymogach dla ram budżetowych zapewniła, że krajowe rozwiązania miały sprzyjać wzmocnieniu dyscypliny fiskalnej w UE. Ponadto nadzór nad politykami gospodarczymi państw członkowskich został poszerzony poprzez wprowadzenie mechanizmu zapobiegania i korygowania nadmiernych nierównowag makroekonomicznych.

Została ustanowiona nowa "procedura nadmiernej nierównowagi" z potencjalnymi sankcjami za brak dyscypliny. Nowe zasady miały poprawić dyscyplinę budżetową w państwach członkowskich i wzmocnią stabilność gospodarki UE.

Najważniejsze – wzrost znaczenia kryterium długu publicznego

Główne elementy pakietu to wzmocnienie kryterium długu, dotychczas odgrywającego dużo mniejszą rolę niż kryterium deficytu, w części korygującej Paktu Stabilności i Wzrostu.

Wzmocniono rolę Komisji Europejskiej przy określaniu sankcji za przekroczenia budżetowe

Wprowadzono rozszerzenie możliwości stosowania sankcji wobec państw strefy euro za nieprzestrzeganie reguł i zasad polityki budżetowej i wprowadzanie ich na wcześniejszym niż dotychczas etapie - proces nakładania sankcji będzie podlegać mniejszej uznaniowości, a rola Komisji Europejskiej w ramach nadzoru zostanie wzmocniona.

Ponadto pakiet przewiduje zwiększenie przejrzystości procesu decyzyjnego w koordynacji polityk gospodarczych w UE oraz ustanowienie nowego "dialogu ekonomicznego" pomiędzy instytucjami unijnymi oraz wzmocnienie zobowiązania rządów i parlamentów do przestrzegania wspólnie uzgodnionych zasad i polityk unijnych.

Ustalenia sześciopaku:
- harmonizacja zasad tworzenia narodowych budżetów
- zmuszają kraje z wysokim poziomem długu do ograniczenia tempa wzrostu wydatków
- nakładają obowiązek utrzymania określonego tempa redukcji długu, jeśli przekroczy on 60 proc. PKB.
- Co roku Komisja ma sprawdzać, czy w państwach członkowskich pojawiają się sygnały świadczące o narastaniu nierównowagi
- na kraje, które nie będą przestrzegały zasad, automatycznie będą nakładane sankcje.