statystyki

Następcy prawni zmarłego wspólnika szybciej zyskają kontrolę nad spółką prawa handlowego

autor: dr Marcin Śledzikowski13.05.2019, 09:10; Aktualizacja: 14.05.2019, 09:17
Przedstawiciel zmarłego wspólnika będzie uprawniony do korzystania z pełni praw przysługujących mu w spółce, w tym w szczególności będzie miał prawo głosu, prawo zaskarżania podejmowanych uchwał czy żądania podjęcia przez zarząd określonych czynności

Przedstawiciel zmarłego wspólnika będzie uprawniony do korzystania z pełni praw przysługujących mu w spółce, w tym w szczególności będzie miał prawo głosu, prawo zaskarżania podejmowanych uchwał czy żądania podjęcia przez zarząd określonych czynnościźródło: ShutterStock

Dzięki wprowadzeniu instytucji przedstawiciela do wykonywania praw uprawnionych w spółce handlowej po śmierci wspólnika spadkobiercy będą mogli realizować swoje prawa jeszcze przed stwierdzeniem nabycia spadku.

Sukcesja praw zmarłego wspólnika w spółce prawa handlowego to obecnie jeden z największych problemów, z którym muszą zmierzyć się właściciele udziałów (ogółu praw i obowiązków) przy planowaniu testamentowym. Obecnie regulacje kodeksu spółek handlowych w tym zakresie są niewystarczające i niedopasowane do praktyki. Głównie skupiają się one na aspekcie negatywnym, a mianowicie na sytuacji, gdy odzwierciedlona w umowie spółki decyzja wspólników odmawia wstąpienia spadkobierców do tego podmiotu. Co prawda przepisy przewidują obowiązek odpowiedniego rozliczenia się ze spadkobiercami, ale rzecz w tym, że to tylko połowiczne rozwiązanie. Praktyka pokazuje, że długość postępowań spadkowych negatywnie wpływa na ciągłość funkcjonowania spółki, jak również wykonywania praw udziałowych zmarłego. Wypada również zauważyć, że w odniesieniu do spółek osobowych śmierć jednego wspólnika powoduje rozwiązanie spółki, chyba że pozostali właściciele postanowią inaczej. Śmierć większościowych wspólników była już również w przeszłości wykorzystywana do prób przejęcia kontroli nad spółką (przykładowo sprawa, która była podstawą rozstrzygnięcia wyroku Sądu Najwyższego z 4 grudnia 2009 r., sygn. akt III CSK 85/09). To tylko przykładowe problematyczne sytuacje, do których dochodzi w przypadku śmierci wspólnika, które podkreślają wagę problemu oraz jak ważna komentowana regulacja może okazać się w praktyce.

Przedstawiciel spraw spółkowych

Dlatego z aprobatą należy odnieść się do planowanej próby powołania instytucji przedstawiciela uprawnionego do wykonywania praw następców prawnych wspólnika w spółce handlowej. Propozycja ta została zawarta w ramach projektu ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia obciążeń regulacyjnych do końca 2019 r. (tzw. pakiet Przyjazne Prawo), a stosowane regulacje mają być dodane w nowo dodanym rozdziale 11b do ustawy z 5 lipca 2018 r. o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej (Dz.U. poz. 1629 ze zm.), która po przyjęciu noweli zmieni również swoją nazwę na ustawę o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej i innych ułatwieniach związanych z sukcesją. Komentowane rozwiązanie znajduje się obecnie na etapie opiniowania, niemniej jednak zasadne wydaje się już teraz przybliżenie przedsiębiorcom zasad jego planowanego funkcjonowania w praktyce.

Na wstępie trzeba zaznaczyć, że regulacje dotyczące funkcjonowania i wykonywania praw w spółkach prawa handlowego znają już instytucję wspólnego przedstawiciela (patrz art. 184 par. 1 k.s.h. w odniesieniu do spółki z o.o. oraz art. 333 par. 3 k.s.h. w odniesieniu do spółki akcyjnej). Celem projektowanych regulacji w nowym rozdziale 11b ustawy o zarządzie sukcesyjnym jest jednak przede wszystkim umożliwienie wykonywania praw uprawnionych w spółce handlowej niezwłocznie po śmierci wspólnika, także przed stwierdzeniem nabycia spadku. W tym zakresie projektowane regulacje – podobnie jak w przypadku zarządcy sukcesyjnego w przedsiębiorstwie prowadzonym na zasadzie wpisu jednoosobowej działalności gospodarczej do CEIDG – dają możliwość powołania przedstawiciela do wykonywania praw spółkowych zarówno za życia przez wspólnika, jak i po jego śmierci przez uprawnionych. W pierwszym przypadku wystarczające jest złożenie przedstawicielowi stosownego oświadczenia i przy założeniu, że je przyjął – powiadomienie spółki albo wskazanie osoby przedstawiciela w tekście jej umowy. Natomiast po śmierci wspólnika przedstawiciela będzie mógł powołać jego małżonek, spadkobierca ustawowy, który przyjął spadek, albo spadkobierca testamentowy. Przedstawiciel będzie mógł być w każdej chwili odwołany albo zrezygnować ze swojej funkcji. Co do zasady przedstawiciel będzie funkcjonował w spółce aż do prawomocnego zakończenia procedury spadkowej, wówczas bowiem udziały zostaną nabyte przez prawowitych właścicieli.


Pozostało jeszcze 47% treści

Czytaj wszystkie artykuły na gazetaprawna.pl oraz w e-wydaniu DGP
Zapłać 97,90 zł Kup abonamentna miesiąc
Mam kod promocyjny
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu tylko za zgodą wydawcy INFOR Biznes. Kup licencję

Polecane

Twój komentarz

Zanim dodasz komentarz - zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.

Widzisz naruszenie regulaminu? Zgłoś je!

Redakcja poleca

Polecane