Jednym z celów, jakie stawia sobie współczesna Europa, jest dążenie do rozwoju gospodarki opartej na wiedzy. Jego osiągnięciu służą między innymi Fundusze Europejskie. Innowacyjne firmy mogą liczyć na zastrzyk finansowy na prowadzenie prac badawczo naukowych, realizację wdrożeń czy uzyskiwanie patentów. Ale bezpośrednie dotacje to tylko niewielki element całości działań. Bardzo istotne jest tworzenie warunków sprzyjających powstawaniu i rozwojowi zaawansowanych technologicznie firm. Odpowiedzią na to zapotrzebowanie są różnego rodzaju ośrodki innowacji i przedsiębiorczości. Od 1990 roku ich liczba systematycznie rośnie. Obecnie przedsiębiorcy z całej Polski mają do dyspozycji 821 ośrodków stanowiących kompleksowe zaplecze, zarówno pod względem infrastrukturalnym, jak i merytorycznym. Działalność ponad dwustu z nich jest ukierunkowana stricte na podniesienie poziomu technologicznego polskiej gospodarki.

Pierwsze kroki pod kloszem

Osoby, które planują założenie firmy funkcjonującej w oparciu o nowoczesne technologie, mogą liczyć na wsparcie jednego z 29 inkubatorów technologicznych. Ich celem jest pomoc nowo powstałej, innowacyjnej firmie w osiągnięciu dojrzałości i zdolności do samodzielnego funkcjonowania na rynku. Czas pobytu w inkubatorze jest zazwyczaj ograniczony do 3–5 lat. Aby realizować swój cel – inkubatory współpracują z instytucjami naukowymi, a także tworzą klimat sprzyjający podejmowaniu działalności gospodarczej. Funkcjonują w oparciu o trzy elementy oferty: wyposażoną infrastrukturę, wsparcie merytoryczne na etapie posiadania pomysłu na biznes oraz funkcjonowania firmy, pomoc w dostępie do środków na jej rozwój.

Infrastruktura inkubatora jest oferowana po preferencyjnych stawkach, które rosną wraz z długością pobytu w inkubatorze, osiągając pod koniec okresu inkubacji poziom rynkowy. Różnice w wysokości opłat za czynsz są duże – od kilku do kilkudziesięciu zł/mkw. Stawki są uzależnione od: standardu, lokalizacji, rodzaju firmy lub rodzaju powierzchni i sytuacji na lokalnym rynku nieruchomości. W dużych miastach stawki za wynajęcie 1 mkw. powierzchni biurowej w pierwszym roku są zbliżone i wynoszą ok. 20–30 zł.

Do poszczególnych inkubatorów, w ubiegłym roku, średnio zgłaszało się około 80 osób zainteresowanych rozpoczęciem lub kontynuacją działalności. Z przedstawianych projektów średnio 20–25 proc. jest uznawanych przez zespoły inkubatora za warte zainteresowania. Wśród założycieli firm zlokalizowanych w inkubatorach największą grupę stanowią studenci i doktoranci (28,8 proc.). Ponad 90 proc. podmiotów rezydujących w inkubatorach to mikroprzedsiębiorcy.

Rozkwit w parkach

Parki technologiczne są najbardziej rozwiniętym typem ośrodków innowacji i przedsiębiorczości, zarówno pod względem organizacyjnym jak i koncepcyjnym. Na ich ofertę dla firm składa się najczęściej powierzchnia biurowa z zapleczem laboratoryjnym i konferencyjnym. Pod względem cen oferta jest tu atrakcyjniejsza od komercyjnej średnio o 28 proc. W sferze merytorycznej parki posiadają formalne i nieformalne powiązania z instytucjami naukowo-badawczymi i edukacyjnymi, lokalną i regionalną administracją publiczną, działającymi w regionie instytucjami wspierania przedsiębiorczości i transferu technologii oraz finansowania ryzyka (venture capital).

Firmy, które lokalizują swoją działalność w takich kompleksach, mogą też liczyć na ciekawe sąsiedztwo – dostępność parków technologicznych jest ograniczona, prawie zawsze lokatorzy wybierani są w drodze selekcji, której głównym kryterium jest poziom innowacyjności. Część stanowią firmy, które wyrosły w inkubatorach technologicznych.

Większość parków w ramach strategii rozwoju określa mniej lub bardziej precyzyjnie swoją specjalizację. Jak wynika z przeprowadzonego przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości badania w 2012 roku do głównych grup specjalizacyjnych zarządzający parkami zaliczyli:

● technologie informacyjne i komunikacyjne (45,49 proc.),

● biotechnologie (8,09 proc.),

● technologie materiałowe (1,15 proc.),

● wzornictwo (1,15 proc.).

● consulting (7,74 proc.),

● inne (36,39 proc.).

Przedstawione w opisie badania inne specjalizacje (medycyna, ochrona zdrowia, inżynieria medyczna i e-zdrowie, elektronika, inżynieria materiałowa, nanotechnologie) wskazują, że pomimo przyjęcia określonego profilu działania parki wykazują dużą elastyczność w stosunku do zgłaszających się firm przyjmując jako główne kryterium innowacyjność i potencjał rozwojowy zgłaszanych projektów.