Gwarancje bankowe są jednym z podstawowych instrumentów bankowych znajdujących zastosowanie zarówno w obrotach krajowych, jak i w handlu zagranicznym jako zabezpieczenie poszczególnych etapów kontraktów: od gwarancji przetargowych przez gwarancje zwrotu zaliczki, gwarancje dobrego wykonania umowy, gwarancje płatności po gwarancje rękojmi.

Gwarancje, jako nieodwołalne zobowiązania banku do zapłaty, są również jedną z najskuteczniejszych form zabezpieczenia interesów partnerów handlowych. Bank, wystawiając gwarancję na zlecenie swojego klienta, zobowiązuje się do zapłaty należności beneficjentowi gwarancji zgodnie z jej treścią, w razie gdyby klient banku nie wypełnił w terminie swoich zobowiązań umownych wobec kontrahenta (beneficjenta gwarancji).

Gwarancje bankowe niosą za sobą wiele korzyści dla stron kontraktu, przede wszystkim w znacznym stopniu zwiększają bezpieczeństwo w czasie jego realizacji. Klient banku podnosi swoją wiarygodność i zapewnia solidne zabezpieczenie wobec kontrahenta (beneficjenta). Beneficjent gwarancji ma z kolei pewność, że otrzyma swoją należność. Gwarancja chroni beneficjenta nie tylko przed ryzykiem niewypłacalności kontrahenta, lecz także przed ryzykiem długoterminowego i trudnego dochodzenia roszczeń. Zazwyczaj gwarancje bankowe płatne są na pierwsze pisemne żądanie beneficjenta gwarancji.

Wybór rodzaju gwarancji oraz sposobu jej wystawienia zależy przede wszystkim od ustaleń między partnerami handlowymi i postanowień kontraktowych. Przedsiębiorstwa mają możliwość wyboru spośród wszystkich wymienionych typów gwarancji dostępnych w bankach. Mają również możliwość wyboru sposobu jej wystawienia, co oznacza podział na pośrednie lub bezpośrednie gwarancje zagraniczne.

Gwarancje pośrednie to gwarancje wystawiane w strukturze „bank to bank” (z jęz. ang.). Oznacza to, że jeden z banków zaangażowanych w transakcję wystawia regwarancję na drugi bank w kraju beneficjenta. Regwarancja ta stanowi wówczas zabezpieczenie finalnej gwarancji bankowej wystawionej na rynku lokalnym. Gwarancje bezpośrednie natomiast wystawiane są przez bank bezpośrednio na beneficjenta zagranicznego.

W czasach pokryzysowych większą popularnością cieszą się gwarancje pośrednie. Dzieje się tak dlatego, że beneficjent gwarancji bardziej komfortowo i bezpieczniej czuje się z zabezpieczeniem w postaci gwarancji wystawionej przez bank mający siedzibę w jego kraju, pod prawem swojego kraju i z jurysdykcją na terenie własnego kraju. Spotkać można też wymóg przedstawienia zagranicznej gwarancji bankowej w języku lokalnym beneficjenta.

W transakcjach międzynarodowych bardzo ważne jest, aby przedsiębiorca miał zaufanie do swojego banku, a bank stał się partnerem wspierającym go w zakresie wszystkich produktów finansowania handlu. W wypadku bankowych gwarancji zagranicznych bardzo istotnym elementem jest wsparcie banku w postaci wiedzy jego ekspertów i doświadczenia na danym rynku zagranicznym, jego własnej sieci, a także sieci banków korespondentów. Warto pytać o te kwestie, wybierając partnera bankowego.