Według ekspertów międzynarodowych rozwój ekonomiczny, który nastąpił na świecie w ciągu ostatnich 300 lat, zawdzięczamy przede wszystkim innowacjom. Analizy wykazują, że firmy, które wykorzystują innowacje, by odróżnić swój produkt i usługę od konkurencji, są średnio dwa razy bardziej dochodowe niż te bazujące na schematach. Innowacyjność to otwartość myślenia. Poszukiwanie nowych rozwiązań zarówno w przemyśle, jak i innych obszarach, np. rynku pracy czy metodach edukacji.

Promowanie innowacyjności jest jednym z priorytetów Strategii Lizbońskiej. Również polska Narodowa Strategia Spójności 2007 -2013 duży nacisk kładzie na wspieranie jej za pomocą funduszy europejskich. Jest to tym bardziej istotne, że nasz kraj, według Komisji Europejskiej, należy do grupy tzw. umiarkowanych innowatorów, wyprzedzając jedynie Litwę, Łotwę, Bułgarię i Rumunię.

Inwestycje w firmach

Ze słowem innowacyjność spotkali się praktycznie wszyscy przedsiębiorcy ubiegający się o dotacje na rozwój firm. W takim kontekście jest ona rozumiana jako wdrożenie do praktyki gospodarczej nowości, czyli nowego lub znacząco ulepszonego rozwiązania w odniesieniu do produktu, procesu, marketingu lub organizacji. Jak podkreśla Ministerstwo Rozwoju Regionalnego innowacyjność ma charakter relatywny, w odniesieniu do konkretnego przedsiębiorstwa, które wdrażając u siebie nowatorskie rozwiązania staje się – w danym okresie – innowacyjne. W rezultacie może ona występować na różnych poziomach – zarówno samego przedsiębiorstwa, jak i danego rynku, kraju czy świata.

Program, który w największym stopniu nastawiony jest na stymulowanie rozwoju nowatorskich przedsięwzięć, to – jak sama nazwa wskazuje – Innowacyjna Gospodarka (PO IG). Jego priorytetem jest wspieranie wprowadzania rozwiązań o możliwie krótkim okresie stosowania na świecie lub tych, które cechują się największym potencjałem rozprzestrzeniania. Mają one największe znaczenie dla polskiej gospodarki jako całości – jej unowocześnienia, poprawy konkurencyjności na rynku międzynarodowym i zdolności do tworzenia miejsc pracy.

Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości, odpowiedzialna częściowo za udzielanie wsparcia z PO IG, podpisała do tej pory 8629 umów z przedsiębiorcami na łączną kwotę dofinansowania sięgającą 13,3 mld zł. Część projektów przyczyniło się do wprowadzenia na rynek całkowicie nowych, nieznanych wcześniej produktów i usług, będących wynikiem prac badawczych i naukowych. Takim przykładem jest projekt zakładający wytworzenie i wprowadzenie na rynek pierwszego na świecie, innowacyjnego testera do wczesnego wykrywania patologii piersi u kobiet metodą termografii ciekłokrystalicznej. Opracowany przez polskich naukowców z firmy Braster Sp. z o.o. zestaw ekranów termowizyjnych z ultracienką warstwą kryształów ma być uzupełnieniem dla stosowanych obecnie metod diagnostycznych raka piersi: USG oraz mammografii. Dzięki urządzeniu kobiety będą mogły przeprowadzić w zaciszu własnego domu szybkie, nieinwazyjne i bezpieczne badanie kontrolne. Tester będzie dostępny na rynku w II połowie 2013 r.

Dzięki wsparciu z PO IG powstają też nowoczesne centra badawczo-rozwojowe, które będą mogły świadczyć wyspecjalizowane usługi dla przemysłu na skalę światową. Takim przykładem jest Laboratorium Aerodynamiki Przepływów Turbinowych dofinansowane kwotą 165 mln zł, które powstaje w podwarszawskiej Zielonce. Prowadzone będą w nim badania przemysłowe i prace rozwojowe na rzecz branży lotniczej, m.in. testowanie prototypów turbin silników lotniczych i demonstratorów technologii wykorzystywanych w budowie napędów lotniczych. Dotychczas funkcjonujące laboratoria tego typu na świecie nie są w stanie sprostać wymaganiom technologicznym nowych typów projektowanych turbin do silników lotniczych. Laboratorium powstanie do połowy 2014 r.

To najbardziej imponujące przykłady, lecz dzięki Funduszom Europejskim zrealizowanych zostało też kilkanaście tysięcy mniejszych projektów, których innowacyjność miała wymiar regionalny czy lokalny. Polegały one na zakupie nowoczesnych maszyn i urządzeń, za pomocą których zwiększona została atrakcyjność oferty polskich przedsiębiorców. Część firm dzięki dotacjom unowocześniła park maszynowy w stopniu, który umożliwił im konkurowanie na rynku międzynarodowym. Choć projekty te nie wpisują się w ścisłą definicję innowacyjności jako nowości w ujęciu globalnym, stanowią nową jakość, przyczyniając się do poprawy ogólnej sytuacji gospodarczej.