Pracodawca może realizować program w jednej z czterech form: wykupić w firmie ubezpieczeniowej na życie grupowe ubezpieczenie dla pracowników, opłacać składkę za pracowników w towarzystwie ubezpieczeń wzajemnych, wnosić wpłaty na zakup jednostek uczestnictwa funduszu inwestycyjnego lub utworzyć pracowniczy fundusz emerytalny i wpłacać do niego składki za pracowników.

Aby założyć taki program, pracodawca musi umożliwić udział w nim co najmniej połowie pracowników lub jednej trzeciej, jeśli zatrudnia więcej niż pięciuset ludzi. Nie może odmówić uczestnictwa w programie pracownikowi, który spełnia kryteria dotyczące stażu: ukończył 18 lat życia, ale nie ma więcej niż 70 lat, oraz jest zatrudniony u niego nie krócej niż 3 miesiące.

Uczestnikiem programu może zostać osoba zatrudniona w pełnym lub niepełnym wymiarze czasu pracy, na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę. Może się też o to starać osoba zatrudniona na podstawie umowy zawartej w wyniku powołania lub wyboru do organu reprezentującego osobę prawną oraz będąca członkiem rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub spółdzielni kółek rolniczych.

Prawo do uczestnictwa w programie ma też osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą lub wspólnik spółki cywilnej, jawnej, partnerskiej oraz komandytowo-akcyjnej i komandytowej, odpowiadający za jej zobowiązania bez ograniczenia.

W ramach PPE odprowadzane są dwa rodzaje składek: podstawowa i dodatkowa. Pierwsza jest finansowana przez pracodawcę i nie może przekraczać 7 proc. wynagrodzenia pracownika. Pracodawca musi płacić tę składkę. Taki obowiązek nie spoczywa na pracowniku, który jeśli chce, może uiszczać składkę dodatkową z własnej pensji. W tym przypadku istnieje limit roczny. Zatrudniony maksymalnie przez rok może wpłacić kwotę odpowiadającą czteroipółkrotności przeciętnego prognozowanego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej na dany rok.

Środki zgromadzone w ramach PPE są własnością jego uczestnika. Ich wypłata następuje automatycznie, jeśli ukończy on 70 lat. W pozostałych przypadkach pieniądze transferowane są na wniosek uczestnika po osiągnięciu przez niego 60 lat, albo po przedstawieniu przez niego decyzji o przyznaniu mu prawa do emerytury i po ukończeniu 55 lat. Pieniądze są też wypłacane na wniosek osoby uprawnionej w przypadku śmierci uczestnika. Wypłata może być jednorazowa lub w ratach.

Korzyścią przedsiębiorcy jest możliwość zaliczenia w koszty składki podstawowej środków, które przekazuje na emeryturę pracownika. Co więcej, firma korzysta z ulgi na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, bo składka podstawowa nie jest wliczana do wynagrodzenia stanowiącego podstawę do składek ZUS.

Uczestnik pracowniczego programu emerytalnego musi zapłacić podatek dochodowy od składki podstawowej finansowanej przez pracodawcę. Natomiast po uzyskaniu wymaganego wieku, przy wypłacie środków nie zostanie obciążony ani podatkiem PIT, ani podatkiem Belki. Zapłaci jednak PIT, jeśli środki zostaną mu zwrócone wcześniej ze względu na likwidację programu.

Korzyści z pracowniczego programu emerytalnego

Dla pracodawcy:

● podniesienie atrakcyjności firmy w ocenie kandydatów do pracy,

● stworzenie wizerunku wiarygodnej i stabilnej firmy,

● silne powiązanie pracowników z firmą – stabilizacja zatrudnienia,

● wliczenie składki w koszty uzyskania przychodu przedsiębiorstwa,

● dodatkowe ubezpieczenie wypadkowe pracowników.

Dla pracownika:

● możliwość uzyskania świadczenia emerytalnego w wieku przedemerytalnym,

● uzyskanie dodatkowej emerytury,

● zmniejszenie podstawy opodatkowania w przypadku akcji pracowniczych deponowanych w pracowniczym funduszu emerytalnym,

● możliwość uzyskania dodatkowego zabezpieczenia chorobowego lub wypadkowego – renty lub jednorazowego świadczenia w przypadku niezdolności do pracy.