Przedsiębiorcy, którzy niezbyt długo funkcjonują na rynku, mają często problemy z udowodnieniem swojej wiarygodności kredytowej. Dlatego dość ważną grupę specjalnych kredytów stanowią takie, w przypadku których nie należy spodziewać się obniżonych odsetek lub jakichkolwiek innych preferencji. Są one oprocentowane według praw rynkowych, ale dzięki poręczeniu określonej instytucji przedsiębiorcy z takiej grupy podwyższonego ryzyka mogą w ogóle ubiegać się o kredyt.

Wniosek do banku

Schemat działania wszystkich funduszy poręczeń jest bardzo podobny. Przedstawia się on następująco. Przedsiębiorca zwraca się z wnioskiem o kredyt do banku. Bank wstępnie akceptuje wniosek, lecz żąda dodatkowego zabezpieczenia. Kredytobiorca składa wniosek o poręczenie do funduszu. Fundusz pozytywnie ocenia przedsięwzięcie i przyznaje poręczenie, przekazując decyzję klientowi i bankowi. Bank uruchamia finansowanie.

Poręczenia funduszy dotyczą z reguły maksymalnie od 60 proc. do 70 proc. zobowiązań kredytobiorcy. Fundusze poręczają zarówno kredyty preferencyjne, jak i komercyjne. Szczegółowe warunki udzielania poręczeń znajdują się w regulaminach poszczególnych funduszy (regionalne i lokalne działają na określonym terenie).

Z funduszu krajowego

Na szczeblu ogólnokrajowym działa Krajowy Fundusz Poręczeń Kredytowych zarządzany przez Bank Gospodarstwa Krajowego. Poręczenie spłaty kredytów ze środków tego funduszu udzielane jest w trybie zwykłym, uproszczonym i portfelowym. Dwa pierwsze dotyczą poręczeń, o które przedsiębiorca może ubiegać się bezpośrednio w Banku Gospodarstwa Krajowego. Tryb portfelowy dotyczy poręczeń udzielanych przez BGK innym bankom na kredyty, których udzielają one przedsiębiorcom ze swoich zasobów.

O poręczenie lub gwarancję spłaty kredytu/pożyczki mogą ubiegać się osoby będące rezydentami, takie jak: spółki jawne, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki akcyjne, spółdzielnie (w tym mieszkaniowe), jeśli mają w statucie wpisaną działalność gospodarczą. Ponadto wspólnoty mieszkaniowe, deweloperzy, przedsiębiorstwa państwowe, stowarzyszenia, fundacje, gminy, osoby prowadzące działalność gospodarczą na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej oraz rolnicy.

Poręczeniem lub gwarancją mogą być objęte kredyty i pożyczki bankowe przeznaczone m.in. na finansowanie inwestycji, tworzenie nowych miejsc pracy lub zorganizowanie własnego miejsca pracy.

W trybie zwykłym (przy standardowej analizie formalnoprawnej i ekonomiczno-finansowej wniosku o udzielenie poręczenia) wysokość udzielonego poręczenia lub gwarancji nie może przekraczać 70 proc. wykorzystanej kwoty przyznanego kredytu (bez odsetek od kredytu).

Warunki kredytowania

Ponadto trzeba wiedzieć, że przy poręczeniach udzielanych w tym trybie jednostkowe poręczenie nie może przekroczyć równowartości kwoty 5 mln euro, a w przypadku gwarancji nie może być niższe niż równowartość kwoty 0,5 mln euro, wyrażonej w złotych po przeliczeniu według średniego kursu walut Narodowego Banku Polskiego z dnia udzielenia poręczenia lub gwarancji.

Natomiast w trybie uproszczonym (przy standardowej analizie formalnoprawnej wniosku o udzielenie poręczenia), poręczenia mogą być udzielane do wysokości 50 proc. wykorzystanej kwoty przyznanego kredytu. Kredytobiorca rozpoczynający lub prowadzący działalność krócej niż dwa lata może skorzystać z procedury uproszczonej, jeżeli kwota poręczenia nie przekracza równowartości 50 tys. euro wyrażonej w złotych po przeliczeniu według średniego kursu walut Narodowego Banku Polskiego z dnia udzielenia poręczenia, tj. zawarcia umowy poręczenia. Pozostałe osoby prowadzące działalność dłużej niż dwa lata mogą uzyskać poręczenie w procedurze uproszczonej do równowartości kwoty 100 tys. euro wyrażonej w złotych, po przeliczeniu według średniego kursu walut NBP z dnia udzielenia poręczenia, tj. zawarcia umowy poręczenia.

Zabezpieczeniem poręczenia udzielonego w ramach portfela jest weksel in blanco kredytobiorcy wraz z deklaracją wekslową, przyjmowany i przechowywany przez bank kredytujący. Beneficjentem praw z weksla jest Bank Gospodarstwa Krajowego.

Weksel wystawiony przez osobę fizyczną będącą w związku małżeńskim powinien być poręczony przez współmałżonka, chyba że została ustanowiona rozdzielność majątkowa.

Poręczenie nie może przekraczać pięciu lat, wliczając w to ewentualne przesunięcia terminów spłaty rat kredytu.