Zarządzanie należnościami wymaga podejmowania przez przedsiębiorcę stosownych działań zapobiegawczych, a następnie zaradczych. Z tymi pierwszymi wiążą się czynności mające na celu poznanie historii płatniczej przyszłych kontrahentów czy po prostu nabywców (odbiorców) oferowanych towarów i świadczonych usług.

Sprawdzać kontrahenta

Istniejące w tym zakresie narzędzia oparte na dostępie do baz danych biur informacji gospodarczej pozwalają na sprawne i tanie, w relacji do kosztów ewentualnych negatywnych następstw, zweryfikowanie, czy i jeżeli tak, to na jakich warunkach podjąć przyszłą współpracę. Podpowiadają, jaką formę prawną lub zabezpieczenie finansowe zastosować wobec kontrahenta.

Żeby unaocznić wagę zagadnienia, wystarczy spojrzeć na praktykę takich instytucji jak banki, ubezpieczyciele czy telekomy, dla których korzystanie z nowoczesnych narzędzi zarządzania należnościami jest nieodzownym elementem zarządzania ich płynnością.

Problem ten nie dotyczy jednak wyłącznie przedsiębiorców generujących duże zobowiązania finansowe, ale również każdej firmy, dla której bieżący dopływ gotówki z tytułu podejmowanych czynności na rynku jest kwestią rentowności - a więc każdego podmiotu, którego działalność nastawiona jest na zysk.

Gdy zdarzy się wpadka

Nietrudno jednak wyobrazić sobie sytuację, gdy po często długotrwałej, dobrze rokującej współpracy, rzetelny dotychczas kontrahent ma problemy z wywiązaniem się z płatnościami? W takim przypadku niezbędne jest szybkie i skuteczne odzyskanie należności.

Zdecydowaną alternatywę dla wymiaru sprawiedliwości stanowi profesjonalna windykacja należności oferowana przez wyspecjalizowane firmy. Taki sposób dochodzenia płatności jest zdecydowanie tańszy, bo oparty na wynagrodzeniu windykatorów, które jest głównie uzależnione do wyników ich pracy.

Jak ważna jest przemyślana strategia zarządzania wierzytelnościami, przypomniała dawno Komisja Nadzoru Finansowego. Komisja zwróciła się do działających w Polsce banków o dokonanie przeglądu obowiązujących obecnie zasad polityki kredytowej oraz procedur towarzyszących udzielaniu kredytów, w szczególności: zweryfikowania przyjmowanych w procesie oceny zdolności kredytowej parametrów kosztów utrzymania i obsługi zadłużenia posiadanych przez potencjalnego kredytobiorcę zobowiązań finansowych, dopuszczalnego poziomu obciążenia jego dochodu spłatą zobowiązań, uwzględnienia wrażliwości wielkości obciążenia dochodów na zmianę warunków ekonomicznych, szerszego wykorzystania baz danych w weryfikacji poziomu zadłużenia klientów i historii spłat.

Gros kwestii, na które zwróciła uwagę Komisja Nadzoru Finansowego, nierozerwalnie wiąże się z umiejętnym połączeniem działań prewencyjnych i windykacyjnych, istotnych nie tylko dla bankowców, ale i dla innych przedsiębiorców.

Sprzedać dług

Kolejnym elementem efektywnego zarządzania płynnością finansową jest praktyka zbywania wierzytelności, a więc cesja, o której mowa w art. 509 kodeksu cywilnego. W wyniku przelewu wierzytelności przedsiębiorca od razu pozbywa się balastu w postaci zaległości płatniczej i przenosi ciężar jej obsługi i dalszego dochodzenia na nabywcę.

- Dodatkową korzyścią jest tu również cena, którą zbywca otrzymuje z tytułu przelewu wierzytelności, w przeciwieństwie do zbytej należności, której uzyskać nie może - uważa Dawid Kukliński z Kancelarii Prawnej Raven.

Rzecz jasna cena musi odzwierciedlać ekonomiczny wymiar przeniesienia ryzyka nieuzyskania zaspokojenia się przez nowego wierzyciela i zwykle jest określana procentowo do wartości nominalnej wierzytelności.

Zdaniem Dawida Kuklińskiego cesja wierzytelności staje się coraz częściej sposobem finansowania bieżącej działalności gospodarczej, a przedsiębiorca wykorzystując mechanizm cesji uzyskuje możliwość bieżącego regulowania swoich zobowiązań - a więc zwiększa płynność finansową i poprawia strukturę aktywów wyzbywając się wierzytelności nieterminowych.

Sposób na ograniczenie ryzyka

Możliwe jest także cedowanie wierzytelności regulowanych terminowo czy nawet wierzytelności przyszłych. W ten sposób cesja staje się już nie tylko sposobem na pozbycie się problemu nieopłaconych rachunków. W takiej sytuacji staje się ona przede wszystkim instrumentem służącym wpływaniu na poziom przepływu środków pieniężnych w bilansie przedsiębiorcy. Ponadto służy też ograniczeniu przyszłego ryzyka prowadzenia działalności gospodarczej.

Ważne!

Cesja wierzytelności staje się coraz częściej sposobem finansowania bieżącej działalności gospodarczej, a przedsiębiorca wykorzystując mechanizm cesji uzyskuje możliwość bieżącego regulowania swoich zobowiązań