Obowiązek posiadania OC za szkody powstałe w trakcie wykonywania działalności zawodowej wynika z ustaw dotyczących poszczególnych grup zawodowych. Zazwyczaj dotyczy to wolnych zawodów i takiej działalności, w której ponosi się odpowiedzialność osobistą. Obowiązkiem posiadania OC objęte są 24 zawody.

– Widać generalną tendencję do zwiększania liczby profesji, których przedstawiciele muszą mieć OC – mówi Marcin Tarczyński, analityk Polskiej Izby Ubezpieczeń. – Taka polisa ma zapewnić ochronę szerszej liczbie osób korzystających z usług danej grupy zawodowej, które mają gwarancję rekompensaty za ewentualne szkody – dodaje.

Na koniec III kw. 2011 r. obowiązkową polisę OC związaną z działalnością zawodową miało już 91 tys. osób. W porównaniu z III kw. 2010 r. ta liczba wzrosła aż trzykrotnie.

Eksperci ten ogromny wzrost tłumaczą kilkoma czynnikami. Przede wszystkim korporacje zawodowe, których członkowie muszą mieć OC, rozrastają się, co powoduje wzrost liczby polis. Poza tym niektóre towarzystwa ubezpieczeniowe konstruują polisy OC w różny sposób. Część np. podpisuje umowę z samorządem zawodowym i wtedy wykazuje jedną polisę, mimo że obejmuje ona wszystkich członków korporacji. Inne ubezpieczają każdą osobę oddzielnie. Wystarczy więc zmiana towarzystwa ubezpieczeniowego, aby w statystykach było widać znaczy wzrost.

O tym, że to ostatnie wyjaśnienie może być prawdopodobne, świadczy fakt, że gwałtowny wzrost liczby polis nie przekłada się na wartość składek z tych ubezpieczeń. Po trzech kwartałach 2011 r. wyniosły one 18 mln zł, czyli o 3 mln zł (20 proc.) więcej niż w analogicznym okresie 2010 r.

Według danych Komisji Nadzoru Finansowego przez dziewięć miesięcy 2011 r. z tytułu OC zawodowego wypłacono 2456 odszkodowań i świadczeń na łączną kwotę ok. 4,7 mln zł. To o ponad połowę więcej niż w 2010 r. Eksperci spodziewają się, że wartość szkód będzie wzrastać. W przypadku wielu zawodów bowiem błędy w sztuce wychodzą na jaw dopiero po latach. Tak jest w przypadku inżynierów budowlanych.

Poza przedstawicielami wolnych zawodów i niektórych korporacji polisę OC muszą mieć także rolnicy. Takich ubezpieczeń jest ok. 1,4 mln. Z danych KNF wynika, że przez trzy kwartały 2011 r. towarzystwa z ubezpieczeń rolniczych zebrały blisko 45 mln zł składek.

Co grozi za brak zawodowego OC?

Sankcje za niedopełnienie obowiązku zawarcia OC zawodowego określają akty prawne dotyczące danego zawodu. Na przykład adwokaci przystępują do ubezpieczenia grupowego obejmującego wszystkich wykonujących zawód. Zdaniem mecenasa Zenona Marciniaka, wiceprezesa Naczelnej Rady Adwokackiej, nie ma możliwości pracy w tej profesji bez zawarcia ubezpieczenia. Ale już niepłacenie składek będzie się wiązało z sankcjami. – Jest to podstawa do wszczęcia postępowania związanego z utratą prawa do wykonywania zawodu – mówi Marciniak.
Zawodowe OC muszą posiadać także agenci ubezpieczeniowi. Tym, którzy tego obowiązku nie wypełnią, grozi kara w wysokości 1 tys. euro. Wniesienie tej kwoty nie zwalnia z obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia OC.