PRZYKŁAD: ZGŁOSZENIE PRZEDSIĘBIORCY DO UBEZPIECZENIA ZDROWOTNEGO PRZEZ ŻONĘ

Marek P. od 22 września do 20 grudnia 2008 r. zawiesił prowadzenie działalności gospodarczej. Okres zawieszenia będzie liczony przez ZUS od 1 października (tj. od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym przedsiębiorca dokonał zgłoszenia zawieszenia) do 31 grudnia (do ostatniego dnia miesiąca, w którym dokonał zgłoszenia wznowienia wykonywania działalności). Żona Marka P. jest zatrudniona na podstawie umowy o pracę. Powinna ona w okresie zawieszenia działalności zgłosić męża do ubezpieczenia zdrowotnego jako członka rodziny. W tym celu pracodawca żony Marka P. powinien złożyć druk ZUS ZCNA i zgłosić męża pracownicy do ubezpieczenia zdrowotnego jako członka rodziny.

PRZYKŁAD: UMOWA DOBROWOLNEGO UBEZPIECZENIA ZDROWOTNEGO Z NFZ

Piotr K. od 22 września do 31 grudnia 2008 r. zawiesił prowadzenie działalności gospodarczej. Od 1 października nie podlegał ubezpieczeniu zdrowotnemu jako osoba prowadząca działalność gospodarczą, a po 30 października nie miał prawa do korzystania ze świadczeń z ubezpieczenia zdrowotnego z tego tytułu. Z uwagi, że Piotr K. nie mógł być zgłoszony do ubezpieczenia zdrowotnego jako członek rodziny, zawarł z NFZ umowę dobrowolnego ubezpieczenia zdrowotnego. Po zawarciu umowy zgłosił się do ZUS na druku ZUS ZZA. Składkę na ubezpieczenie zdrowotne opłaca od zadeklarowanej kwoty, nie niższej jednak niż przeciętne miesięczne wynagrodzenie w sektorze przedsiębiorstw z poprzedniego kwartału, włącznie z wypłatami z zysku, a więc od podstawy wyższej niż w okresie prowadzenia działalności, ta bowiem wynosi 75 proc. tego wynagrodzenia.

Odroczenie terminu płatności albo rozłożenie należności wobec ZUS na raty

Koszty związane z odroczeniem lub rozłożeniem na raty zobowiązań wobec ZUS są niższe niż z tytułu zaległych składek. W przypadku udzielenia ulgi naliczana jest opłata prolongacyjna, która stanowi 50 proc. odsetek za zwłokę.

Z ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych wynika, że ZUS może na wniosek dłużnika odroczyć termin płatności należności z tytułu składek oraz rozłożyć należność na raty. Wniosek ten może być rozpatrzony pozytywnie, gdy uzasadniają go względy gospodarcze lub inne przyczyny zasługujące na uwzględnienie, a także możliwości płatnicze dłużnika oraz stan finansów ubezpieczeń społecznych.

Podjęcie działań w celu odroczenia terminu płatności składek czy rozłożenia ich na raty ma istoty wpływ na bieżące funkcjonowanie przedsiębiorcy. Należności odroczone lub objęte układem ratalnym nie stanowią zaległości. Zatem przedsiębiorca, po zawarciu stosownych porozumień i ich realizowaniu, może otrzymać z ZUS zaświadczenie o niezaleganiu w opłacaniu składek. Umożliwi mu to uczestniczenie w przetargach i dostęp do zamówień czy kredytów bankowych. Ponadto w okresie realizacji tych ulg ZUS nie będzie stosował żadnych sankcji związanych z nieterminowym regulowaniem zobowiązań.

Wyjaśnić trzeba, że od składek, które rozłożono na raty, nie nalicza się odsetek za zwłokę, począwszy od następnego dnia po dniu wpływu wniosku o udzielenie ulgi.

Należności objęte ulgą

Zarówno odroczenie, jak i rozłożenie na raty dotyczy wyłącznie należności z tytułu składek w części finansowanej przez płatnika. Tymi ulgami nie mogą być objęte należności z tytułu składek w części finansowanej przez ubezpieczonych. Należy jednak pamiętać, że warunki udzielenia ulgi ustalane przez ZUS mogą być zaostrzone. ZUS zwykle ogranicza należności, które mogą być nią objęte. Zwykle warunkiem udzielenia ulgi jest obowiązek uregulowania pełnej składki na ubezpieczenie emerytalne (w części finansowanej przez płatnika, jak i ubezpieczonego), czyli 19,52 proc. podstawy wymiaru składek (a w przypadku zaległych składek wraz z odsetkami za zwłokę, liczonymi na dzień zapłaty włącznie). Zatem ulgą mogą być objęte:

• składka na ubezpieczenia rentowe w części finansowanej przez płatnika,

• składka na ubezpieczenie wypadkowe,

• składka na Fundusz Pracy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.

Natomiast w przypadku płatników opłacających składki wyłącznie za siebie, tzn. prowadzących jednoosobowo działalność gospodarczą, ulgą może być objęta cała kwota należnych składek. W ich przypadku nie ma bowiem podziału na część finansowaną przez płatnika i ubezpieczonych. ZUS może zatem odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty pełną kwotę składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy.