To może być przełomowy moment w restrukturyzacji polskiej kolei. Resort finansów zaakceptował wreszcie jeden z pomysłów Ministerstwa Transportu na zdjęcie 2,16 mld zł długu ze spółki pasażerskiej PKP Przewozy Regionalne. – W czwartek rano przekazaliśmy do komitetu stałego Rady Ministrów nową koncepcję oddłużenia PKP i nową wersję strategii dla kolei – mówi Mirosław Chaberek, wiceminister transportu odpowiedzialny za sektor kolejowy. – Budżet udzieli pożyczki w dwóch ratach: w 2008 i 2009 roku na pokrycie długu. Pieniądze trafią do spółki-matki PKP, która następnie dokapitalizuje PKP PR, a ta spłaci długi wobec spółek: Polskie Linie Kolejowe, Cargo i Energetyka – opisuje swój projekt minister Chaberek.

Pożyczka, ale umorzona

Następnie pożyczka zostanie umorzona, a państwo przejmie od PKP SA udziały PKP PR i przekaże je za darmo samorządom. Od ponad dwóch lat to samorządy wojewódzkie same finansują przewozy kolejowe w regionach. Na razie zlecają usługę spółce Przewozy Regionalne, teraz miałyby się stać jej właścicielami. Ma to być gwarancja, że spółka więcej się nie zadłuży. Takiej pewności potrzebowała Zyta Gilowska, żeby zgodzić się na pomoc publiczną dla kolei. – Projekt strategii kolejowej zmieniał się sześć razy. Dopóki rząd nie zatwierdzi planu, nie ma pewności, czy będzie realizowany – uważa Janusz Piechociński, ekspert firmy TOR. Minister Chaberek zapewnia, że się uda. Gotowe są już projekty noweli ustaw o transporcie kolejowym, komercjalizacji i prywatyzacji PKP. Przekazanie kontroli nad przewoźnikiem poszczególnym województwom jest najbardziej kontrowersyjnym elementem układanki. Minister Chaberek nie potrafi odpowiedzieć na pytanie, co będzie, jeśli choćby jeden samorząd nie zgodzi się na przejęcie udziałów. – Z chwilą przekazania udziałów w PKP PR to samorządy zdecydują, co dalej chcą z nimi zrobić – odpowiada. Nie wiadomo też, czy ma to być nadal jedna firma, czy zostanie podzielona. A jeśli tak, to według jakiego klucza: po równo czy procentowo, według wielkości dziś realizowanych przewozów. W 2006 roku PKP PR miały 227 mln zł straty. Tegoroczny plan PKP zakłada, że będzie 119 mln zł pod kreską.

To nie wszystkie długi

Do tej pory różne plany Ministerstwa Transportu zakładały podział PKP PR na kilka lub kilkanaście części. Jednak tylko jedno województwo – mazowieckie, odważyło się na powołanie spółki samorządowej, w której PKP PR ma mniejszościowe udziały. Kolej jest trudnym partnerem, dlatego Wielkopolska, która też zapowiadała utworzenie własnej spółki, odkłada to już kolejny rok. Rozwiązanie kwestii długu PKP PR to nie koniec problemów grupy. Pozostaje 5,5 mld zł starego zadłużenia PKP SA, które spółka będzie spłacać do 2022 roku z wpływów z akcyzy paliwowej.

ZE STRONY PRAWA


Sposób udzielania pomocy publicznej reguluje ustawa z 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (Dz.U. nr 123, poz. 1291). Pomoc udzielana jest m.in. na rzecz małych i średnich przedsiębiorstw, badań i rozwoju, ochrony środowiska naturalnego, zatrudnienia i szkolenia oraz jako pomoc zgodna z mapą pomocy regionalnej zatwierdzoną przez Komisję Europejską dla każdego państwa.