Przyszedł do mnie przedstawiciel firmy windykacyjnej i zażądał spłaty zadłużenia za rachunki telefoniczne. Na przedstawionych mi dokumentach widniały prawie wszystkie moje dane osobowe. Czy operator może bez mojej zgody przekazać takie dane postronnej firmie? - pisze w liście do redakcji GP czytelniczka z Zabrza.
Można przetwarzać dane
Udostępnianie danych osobowych podmiotowi trudniącemu się windykacją należności może opierać się na różnych podstawach prawnych. Zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 5 ustawy o ochronie danych osobowych przetwarzanie danych osobowych, w tym ich udostępnianie, jest dopuszczalne, jeśli jest niezbędne dla wypełnienia prawnie usprawiedliwionych celów realizowanych przez administratorów danych albo odbiorców danych, a przetwarzanie nie narusza praw i wolności osoby, której dane dotyczą.
- Ze względu na to, że za prawnie usprawiedliwiony cel uważa się dochodzenie roszczeń z tytułu prowadzonej przez administratora danych działalności gospodarczej, przetwarzanie danych w takim przypadku jest prawnie dopuszczalne - mówi Michał Serzycki, generalny inspektor ochrony danych osobowych.
Decyduje cel umowy
Administrator danych może również powierzyć ich przetwarzanie podmiotowi zajmującemu się windykacją wierzytelności w drodze umowy zawartej na piśmie na podstawie art. 31 ustawy o ochronie danych osobowych.
- Niezbędnymi elementami tej umowy jest określenie celu, w jakim podmiot, któremu powierzono przetwarzanie danych, może je przetwarzać, oraz zakresu powierzonych do przetwarzania danych. Podmiot ten może bowiem przetwarzać dane wyłącznie w zakresie i celu przewidzianym w umowie - podkreśla Michał Serzycki.
Także bez zgody dłużnika
W kontekście legalności udostępniania danych osobowych podmiotom trudniącym się windykacją należności należy również zwrócić uwagę na przepisy kodeksu cywilnego, a szczególnie na art. 509 odnoszący się do cesji wierzytelności. Przepis ten stanowi, iż wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią (przelew), chyba, że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania.
W sprawie legalności przetwarzania danych w związku z cesją wierzytelności wypowiadał się już Naczelny Sąd Administracyjny. W wyroku z 6 czerwca 2005 r. (sygn. akt I OPS 2/2005) uznał, że można przekazywać firmom windykacyjnym dane dłużników bez ich zgody, ale trzeba wyważać między ochroną ich praw i wolności obywatelskich oraz prywatności a interesami wierzycieli.
Adam Makosz
adam.makosz@infor.pl
Podstawa prawna
■ Ustawa z 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz.U. z 2002 r. nr 101, poz. 926 z późn. zm.).