Wojciech Kuryłek prezes Banku Gospodarstwa Krajowego Realizowanie inwestycji przez jednostki samorządu terytorialnego i spółki komunalne stawia je przed problemem wyboru sposobu finansowania. Jeśli nie mają one własnych środków, najczęściej korzystają z kredytów bankowych, bądź decydują się na emisję obligacji komunalnych. Finansowanie zewnętrzne nie jest pozbawione wad: wymaga ponoszenia dodatkowych kosztów (prowizje, odsetki itp.) i przeprowadzenia uciążliwej procedury przetargowej. Innym rozwiązaniem jest sfinansowanie przedsięwzięcia ze środków wykonawcy poprzez wydłużenie terminów płatności (tzw. kredytu kupieckiego). W tym przypadku koszty są mniejsze, a procedury dogodniejsze, jednakże takie rozwiązanie, w przeciwieństwie do finansowania dłużnego, zapewnia środki jedynie na krótko. Instrumentem łączącym korzyści zewnętrznego finansowania i kredytu kupieckiego jest wykup wierzytelności. Pozwala on pozyskać kapitał na długi okres, ale bez konieczności przeprowadzania procedur przetargowych oraz bez dodatkowych kosztów. Warto zaznaczyć, że zastosowanie wykupu wierzytelności jest korzystne nie tylko dla jednostek samorządu terytorialnego jako inwestora, lecz również dla wykonawcy. Dzięki zastosowaniu wykupu wierzytelności przedsiębiorstwo wykonawcze otrzymuje możliwość szybszego niż w kontrakcie odzyskania zaangażowanych w przedsięwzięcie środków. Poprawa płynności finansowej pozwala na realizowanie w tym samym czasie wielu inwestycji o odroczonych terminach płatności. Choć popularność tego instrumentu finansowego rośnie, jest on jednak nadal mało znany, przeanalizujmy więc jego najistotniejsze elementy. W transakcji wykupu wierzytelności występują trzy strony: dłużnik, którym jest realizująca inwestycję jednostka samorządu terytorialnego lub spółka komunalna, zbywca, czyli wykonawca wybrany przez dłużnika w drodze procedury przetargowej, oraz bank prowadzący usługę wykupu wierzytelności. Wybrany wykonawca po zawarciu umowy z dłużnikiem podpisuje umowę o wykupie wierzytelności z BGK. Możliwe jest również zwarcie umowy trójstronnej pomiędzy bankiem, zbywcą i dłużnikiem. W ten sposób zainteresowane strony mogą wspólnie uzgodnić jak najkorzystniejsze warunki. Kolejnym etapem jest wypłata przez BGK środków z tytułu wykupionej wierzytelności. Bank dokonuje płatności po zaakceptowaniu przez dłużnika faktury wystawionej przez wykonawcę przedsięwzięcia (zbywcę). Ostatnim etapem jest spłata wierzytelności przez dłużnika – jednorazowa lub podzielona na raty. Wykup wierzytelności może następować na każdym etapie realizacji przedsięwzięcia. Pozwala też na zrestrukturyzowanie wcześniej zaciągniętego zobowiązania. Może być doskonałym uzupełnieniem montażu finansowego projektów korzystających ze wsparcia z Unii Europejskiej, składającego się ze środków własnych oraz dofinansowania. Biorąc pod uwagę wielkość przewidzianej na najbliższe lata pomocy europejskiej skierowanej do jednostek samorządu terytorialnego i związane z tym zapotrzebowanie na kapitał, można przewidywać, że wykup wierzytelności będzie coraz bardziej popularny.