Monika Karwat-Bury Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości Trwałość projektu mierzona jest przede wszystkim poprzez monitorowanie stopnia utrzymania osiągniętych wskaźników projektu, zadeklarowanych we wniosku o dofinansowanie. Wyodrębnione zostały trzy poziomy trwałości projektu: produktu, rezultatu, oddziaływania. Trwałość projektu na poziomie produktu oznacza, w dużym skrócie (w przypadku gdy elementem projektu był zakup maszyn), że konieczne jest posiadanie zakupionych maszyn przez pięć lat od ukończenia projektu. Rezultaty projektu pojawiają się po osiągnięciu wskaźników produktu. Jest to zrozumiałe, gdyż wskaźniki rezultatu są efektem osiągniętego produktu (np. zmniejszenie emisji zanieczyszczeń zostanie osiągnięte po wybudowaniu oczyszczalni ścieków). Jedynie w przypadku wskaźnika rezultatu wzrost zatrudnienia sytuacja wygląda inaczej. Co dzieje się, gdy przedsiębiorca zadeklarował utworzenie nowych miejsc pracy jako wskaźnik rezultatu w terminie realizacji inwestycji określonym w umowie, ale przed dokonaniem zakupów inwestycyjnych? Czy taka sytuacja jest w ogóle dopuszczalna? Tak, gdyż nie jest wymagane czekanie z osiągnięciem wskaźników wzrostu zatrudnienia do momentu uzyskania wskaźników produktu. Wynika to z faktu, że beneficjent musi ze względu na specyfikę projektu zatrudnić nowych pracowników wcześniej w celu np. przeszkolenia i niezbędnego wdrożenia do pracy w swoim przedsiębiorstwie. Rozpatrując trwałość projektu na poziomie rezultatu, np. utrzymania nowych miejsc pracy, musimy zwrócić uwagę, że obowiązek utrzymania miejsc pracy przez pięć lat od zakończenia projektu dotyczy tych miejsc pracy, które zostały utworzone w jego ramach. Przedsiębiorca zobowiązany jest do utrzymania miejsc pracy związanych z tą częścią jego działalności, na której podniesienie konkurencyjności i rozwinięcie otrzymał finansowe wsparcie, czyli tych, które utworzył w ramach projektu przez pięć kolejnych lat po jego zakończeniu. Pojawia się również kwestia możliwych odchyleń od zadeklarowanych we wniosku wartości wskaźników rezultatu, które mogą być wywołane czynnikami losowymi bądź zamierzonym działaniem beneficjenta (np. sprzedaż maszyny). Należy utrzymać zadeklarowane poziomy wskaźników. Natomiast w przypadku, gdy zaistnieją okoliczności, w ramach których nastąpią pewne odchylenia, należy poinformować o tym Regionalną Instytucję Finansującą wraz z uzasadnieniem, przedstawieniem wpływu tych zmian na zachowanie celów projektu oraz określeniem terminów ich osiągnięcia. Trwałość projektu na poziomie oddziaływania oznacza osiągnięcie założonych wskaźników. Są one wielkościami, których osiągnięcie nie jest jednak bezwzględnie wymagane. Wynika to przede wszystkim z faktu, iż bezpośrednio nie są one podstawą do przyznania określonych punktów podczas oceny merytorycznej oraz w dużej mierze ich osiągnięcie nie zależy od beneficjenta. Znaczna liczba wskaźników oddziaływania dotyczyła otoczenia przedsiębiorstwa, a nie samego przedsiębiorstwa. Brak wskaźników oddziaływania nie stanowi naruszenia umowy o dofinansowanie i nie są one brane pod uwagę przy ocenie wniosku o płatność. Więcej na ten temat można znaleźć w poradniku PARP Jak rozliczyć dotacje SPO WKP na inwestycje i doradztwo? Pełny tekst znajduje się na stronie www.parp.gov.pl/strukturalne.html