Do typowych naruszeń w internecie należy bezprawne rejestrowanie nazw domen internetowych. Przykładowo chodzi o sytuację, gdy zarejestrowana domena, zawierając cudzy znak towarowy, firmę lub skrót firmy, stanowi mylny domyślny adres internetowy innego podmiotu gospodarczego.
Od czterech lat działa przy Polskiej Izbie Informatyki i Telekomunikacji w Warszawie (PIIT) Sąd Polubowny ds. Domen Internetowych, który jest sądem polubownym w rozumieniu przepisów kodeksu postępowania cywilnego. Sąd ten został powołany, aby ułatwić, przyspieszyć i odformalizować dochodzenie praw związanych z bezprawną rejestracją nazw domen internetowych.
Zasady postępowania arbitrażowego reguluje Regulamin Sądu Polubownego ds. Domen Internetowych przy PIIT (obecnie tekst jednolity z 30 marca 2006 r.; dalej Regulamin). Na mocy Regulaminu przed PIIT mogą być rozstrzygane spory o nazwy krajowych domen internetowych między stronami, z których co najmniej jedna ma siedzibę lub miejsce zamieszkania w Polsce. Niezbędnym warunkiem postępowania arbitrażowego jest podpisanie przez strony klauzuli arbitrażowej.
Rozstrzyganie sporów o domeny podlega prawu polskiemu. Postępowanie prowadzi arbiter wybrany przez strony z listy prowadzonej przez PIIT lub spoza niej. Na wniosek stron PIIT może orzekać w składzie trzech arbitrów. Celem postępowania arbitrażowego jest stwierdzenie na żądanie powoda, iż w wyniku rejestracji nazwy domeny pozwany naruszył prawa powoda. Postępowanie może poprzedzać mediacja między stronami, która wymaga zgody abonenta nazwy domeny, a jej celem jest rozwiązanie sporu na drodze ugody. Mimo braku konsensusu na tym etapie, strony mogą również po wszczęciu postępowania arbitrażowego zawrzeć ugodę przed arbitrem, skutkującą umorzeniem postępowania.
Postępowanie arbitrażowe w sprawie domen internetowych cechuje mniejszy rygoryzm i krótkie terminy procesowe w porównaniu z procedurą przewidzianą dla spraw cywilnych. Główną zaletą tego sposobu rozstrzygnięcia sporu jest wyjątkowo krótki czas prowadzenia postępowania. Zgodnie z zapisem Regulaminu arbiter wydaje wyrok ok. 30 dni od przyjęcia sprawy.
Najczęstsze przypadki naruszeń praw innego podmiotu w związku z rejestracją domen internetowych dotyczą znaków towarowych. W tym przypadku istotne jest, iż dochodząc ochrony swych praw powód jest zobligowany wykazać, iż zarejestrowana domena jest używana w sposób, który stanowi używanie znaku towarowego w rozumieniu ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej, to znaczy wykorzystywana jest w działalności zawodowej lub zarobkowej w celu promowania czy oferowania takich samych lub podobnych towarów lub usług. Kwestię tę porusza orzeczenie w sprawie domeny www.przegladsportowy.pl, w którym Sąd Polubowny ds. Domen Internetowych uznał, iż nie dochodzi do naruszenia praw do znaku towarowego Przegląd Sportowy, ze względu na fakt, iż sporna domena nie była wykorzystywana do promowania konkurencyjnych towarów.
Od sytuacji zaistnienia naruszenia prawa do znaku towarowego czy firmy przez rejestrację nazwy domeny należy odróżnić kolizję istniejących praw, co miało miejsce w sprawie domeny www.hdf.pl, w której powód powoływał się na swoje prawa do zarejestrowanego znaku towarowego HDF, zaś powód na skrót literowy własnej firmy. W takim przypadku obowiązuje zasada pierwszeństwa rejestracji domeny na rzecz podmiotu, któremu przysługuje jedno z tych praw.
Magdalena Kulikowska
rzecznik patentowy Kancelaria Prawna GLN
ikona lupy />
Magdalena Kulikowska, rzecznik patentowy Kancelaria Prawna GLN / DGP