Feliks Zedler

profesor Uniwersytetu im. A. Mickiewicza w Poznaniu

Przysługuje ona nie tylko na dokonane czynności przez komornika, lecz również na bezczynność komornika, czyli na niepodjęcie tych czynności, do których został zobowiązany. Nie przysługuje w przypadkach przewidzianych w ustawie, na przykład: w razie sprzedaży rzeczy ulegającej szybkiemu zepsuciu oraz wówczas, gdy ustawa przewiduje inny środek zaskarżenia (na przykład, gdy zarzuty dotyczą planu podziału sumy uzyskanej w egzekucji). Skargę na czynności komornika należy złożyć w ciągu siedmiu dni od dnia dokonania czynności, gdy strona lub osoba, której prawo zostało przez komornika naruszone albo zagrożone, była przy czynności obecna albo była o niej zawiadomiona. Natomiast w pozostałych przypadkach termin ten biegnie od dnia, w którym czynność została dokonana albo powinna zostać dokonana. Skargę może wnieść nie tylko strona, lecz każda osoba, której prawo zostało przez komornika naruszone albo zagrożone (na przykład osoba trzecia, której komornik zajął ruchomości wbrew przepisom procesowym). Skargę należy wnieść na piśmie i powinna ona: odpowiadać wymogom pisma procesowego, określać zaskarżoną czynność lub czynności, których zaniechano, a także zawierać wniosek o zmianę, zaniechanie albo dokonanie czynności wraz z uzasadnieniem. Skargę wnosi się w ciągu tygodnia od dokonania czynności do sądu rejonowego, przy którym działa komornik. Jeżeli jednak do prowadzenia egzekucji został wybrany komornik poza właściwością ogólną, to wówczas skargę rozpoznaje sąd, który byłby właściwy według ogólnych zasad. Wprowadzenie takiej zasady było potrzebne dlatego, iż przepisy dopuszczają, że wierzyciel może dokonać wyboru komornika, nie tylko z właściwego rewiru (czyli z tego, w którym przepisy k.p.c. nakazują mu dokonywanie czynności), lecz również z innego rewiru w ramach okręgu sądu apelacyjnego. Nawet jeżeli wierzyciel wybrał komornika z innego rewiru, to skargę na czynności komornicze rozpoznaje sąd właściwy dla komornika, który prowadziłby tę sprawę według zasad ogólnych uregulowanych w kodeksie postępowania cywilnego. Nie byłby to więc sąd właściwy dla komornika, który faktycznie świadczył te czynności. Sąd, do którego wpłynęła skarga na czynności komornika, przekazuje odpis skargi komornikowi, aby ustosunkował się do niej. W ciągu trzech dni komornik powinien na piśmie sporządzić uzasadnienie dokonania czynności bądź zaniechania jej i przekazać je razem z aktami do sądu, do którego została wniesiona. Jeżeli komornik uwzględni skargę, to powinien zawiadomić o tym sąd. Rozpoznanie skargi kończy się wówczas na tym etapie. Może się jednak zdarzyć, że ktoś wówczas wniesie skargę na te czynności, które komornik wykonał na skutek uwzględnienia pierwszej skargi. Artykuł 7673 k.p.c. stanowi, że sąd faktycznie nie jest związany granicami skargi ani terminem jej wniesienia. Jeżeli więc skargę wniesiono po terminie albo strona nie uzupełniła braków, to zasadą jest, że sąd ją wówczas odrzuca. Mimo to sąd może uznać, że zachodzi podstawa do rozpoznania skargi na czynności komornika z urzędu. Taką możliwość przeprowadzenia kontroli czynności komornika z urzędu umożliwia art. 759 par. 2 k.p.c. Stanowi on, że sąd może z urzędu wydawać komornikowi zarządzenia zmierzające do zapewnienia należytego wykonania egzekucji oraz usuwać spostrzeżone uchybienia. Nawet jeżeli ktoś wniósł skargę po terminie (na przykład po terminie zaskarżył postanowienie komornika w sprawie kosztów), to również sąd z urzędu może wydać postanowienie, uwzględnić skargę i polecić komornikowi dokonać zmiany spostrzeżonych uchybień. Wydane w tym trybie postanowienie sądu będzie wówczas bezwzględnie wiążące dla komornika. Skarga na czynności komornika stanowi więc impuls do tego, że sąd może w szerokim zakresie zbadać tę sprawę.