Zamawiający może, a przy zamówieniach o znacznej wartości nawet jest zobowiązany żądać od wykonawcy zabezpieczenia należytego wykonania umowy. Zabezpieczenie służy pokryciu roszczeń z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania umowy, a jeżeli wykonawca jest jednocześnie gwarantem, także pokrycia roszczeń z tytułu gwarancji jakości.
Ustawa Prawo zamówień publicznych (Dz.U. z 2007 r. nr 223, poz. 1655) w art. 148 określa formy zabezpieczenia przyznając jednocześnie wykonawcy prawo wyboru określonej jej formy. I tak wykonawca może wnieść zabezpieczenie w pieniądzu, poręczeniach bankowych lub poręczeniach spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej, gwarancjach bankowych, gwarancjach ubezpieczeniowych oraz poręczeniach udzielanych przez podmioty, o których mowa w art. 6b ust. 5 pkt 2 ustawy z 9 listopada 2000 r. o utworzeniu Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości. Wykonawca ma nie tylko pełną swobodę wyboru formy zabezpieczenia, ale również może w dowolny sposób je łączyć.
Wyżej wskazany przepis w ust. 2 wymienia inne formy zabezpieczenia, tj. weksel z poręczeniem wekslowym banku, ustanowienie zastawu rejestrowego lub zastawu na papierach wartościowych Skarbu Państwa czy jednostki samorządu terytorialnego lub na zasadach określonych w przepisach o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów. Jednakże wybór tych form zabezpieczenia podlega pewnym ograniczeniom ze strony zamawiającego, tj. wymogowi uzyskania akceptacji zamawiającego. Zatem zanim wykonawca zabezpieczy umowę w sprawie zamówienia publicznego tego rodzaju zabezpieczeniem, będzie zobowiązany do uzyskania zgody zamawiającego.
Zarysowany podział form zabezpieczenia ma znaczenie również w przypadku, gdy wykonawca po podpisaniu umowy postanowi o zmianie formy zabezpieczenia. Przepisy ustawy dopuszczają taką możliwość w art. 149, który stanowi, iż w trakcie realizacji umowy wykonawca może dokonać zmiany formy zabezpieczenia na jedną lub kilka form określonych w art. 148 ustawy. Pełną swobodę w zakresie zmiany formy zabezpieczenia ma wykonawca dokonujący zmiany formy zabezpieczenia na jedną z określonych w art. 148 ust. 1 ustawy. W tym przypadku zmiana zabezpieczenia jest dopuszczalna z mocy prawa i zamawiający nie może się temu sprzeciwić. Natomiast w sytuacji, gdy wykonawca zamierza zmienić formę zabezpieczenia na jedną z form określonych w art. 148 ust. 2 ustawy, na jej dokonanie będzie musiał uzyskać uprzednią zgodę zamawiającego.
JAROSŁAW CHAŁAS
radca prawny, partner zarządzający Kancelaria Prawna Chałas i Wspólnicy
ikona lupy />
Jarosław Chałas, radca prawny, partner zarządzający Kancelaria Prawna Chałas i Wspólnicy / DGP