Przy skomplikowanych zamówieniach wybór właściwego trybu udzielenia zamówienia przesądza o możliwości wyłonienia wykonawcy nie tylko na podstawie oceny złożonych ofert w oparciu o kryteria ich oceny, ale również poprzez porównanie na pierwszym etapie postępowania właściwości podmiotu ubiegającego się o zamówienie. Taką możliwość dają zamawiającym dwa tryby: przetarg ograniczony - tryb dopuszczalny w każdej sytuacji (art. 10 ust. 1 p.z.p.) oraz negocjacje z ogłoszeniem, które można zastosować po wystąpieniu choćby jednej przesłanki wskazanej w art. 55 ust. 1 p.z.p.
W obu trybach zamawiający ma możliwość porównania zdolności podmiotów ubiegających się o zamówienia i zakwalifikowania do złożenia ofert tych wykonawców, którzy najlepiej spełnili warunki podmiotowe udziału w postępowaniu. Zamawiający ustala wówczas stopniowalny sposób oceny spełniania warunków udziału w postępowaniu informując o tym w s.i.w.z. i wskazuje liczbę wykonawców, którzy po ocenie stopnia spełniania warunków zostaną zaproszeni do złożenia ofert.
Stopniowalność może dotyczyć wyłącznie warunków o charakterze merytorycznym (dysponowanie osobami zdolnymi do wykonania zamówienia, doświadczenie, sytuacja finansowa). Nie sposób stopniować warunków formalnych (niekaralności lub niezalegania z podatkami, bo wtedy każde uchybienie przepisom ustawy skutkuje wykluczeniem z postępowania).
Ustawodawca nie wskazuje na konieczność stosowania stopniowalności w odniesieniu do wszystkich warunków w postępowaniu. Zamawiający sam może uznać, że ze względu na charakter zamówienia szczególnie istotne jest jak najlepsze spełnienie jednego lub kilku warunków, czyniąc je podstawą do sporządzenia listy rankingowej, na której podstawie ustala wykonawców, którzy uzyskali najwyższą ocenę. W przypadku oceny stopnia spełniania więcej niż jednego warunku niezbędne jest przypisanie warunkom znaczenia w całości oceny, aby zapewnić przejrzystość postępowania.
Zamawiający może wskazać, że wyższe oceny podmiotowe uzyskają wykonawcy dysponujący większą liczbą osób zdolnych do wykonania zamówienia, lub że ocenie będzie podlegało doświadczenie. Margines uznaniowości w doborze warunków jest znaczny. Musi on jedynie pamiętać, że preferencje nie mogą prowadzić do nieadekwatności poziomu spełniania warunków do przedmiotu zamówienia. Za niezgodne z ustawą mogłoby być uznane przypisanie nadmiernego znaczenia warunkowi, którego nawet najlepsze spełnianie nie wpłynie na zapewnienie prawidłowego sposobu wykonania zamówienia (preferowanie dużej ilości osób z uprawnieniami w przypadku niewielkiej skali zamówienia).
WŁODZIMIERZ DZIERŻANOWSKI
prezes zarządu Grupy Doradczej Sienna
ikona lupy />
Włodzimierz Dzierżanowski, prezes zarządu Grupy Doradczej Sienna / DGP