Inwestor, który wybudował z własnych środków urządzenie wodociągowe lub kanalizacyjne (w tym sieć), może domagać się od gminy lub przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego odpłatnego przejęcia tych urządzeń. Stosownie do art. 31 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków - osoby, które wybudowały z własnych środków urządzenia wodociągowe i urządzenia kanalizacyjne - mogą je przekazywać odpłatnie gminie lub przedsiębiorstwu wodociągowo-kanalizacyjnemu, na warunkach uzgodnionych w umowie.
Orzecznictwo Sądu Najwyższego przesądziło o charakterze prawa inwestora, który z własnych środków wybudował urządzenie wodociągowe lub kanalizacyjne nadając mu charakter roszczenia. Jak wynika z wyroku SN z 29 czerwca 2004 r. (II CK 404/03) osobie, która z własnych środków wybudowała urządzenia wodociągowe lub kanalizacyjne, przysługuje roszczenie o ich odpłatne nabycie przez gminę. Powyższy obowiązek gminy lub przedsiębiorstwa wodno-kanalizacyjnego nie ma charakteru bezwzględnego. Podmioty te mogą bowiem odmówić przejęcia w przypadku, gdy urządzenie nie spełnia warunków technicznych określonych w przepisach.
Pomimo wprowadzenia obowiązku przejęcia urządzeń wybudowanych przez inwestora, przepisy art. 31 przedmiotowej ustawy nie precyzują treści umowy pomiędzy inwestorem a gminą lub przedsiębiorstwem wodno-kanalizacyjnym. Tym samym strony mają swobodę co do jej kształtowania.
Istotne trudności w stosowaniu w praktyce przepisu art. 31 powoduje brak określenia w nim zasad ustalania wynagrodzenia, które ma otrzymać inwestor z tytułu wybudowanych urządzeń. Przepisy wskazując, iż przejęcie ma nastąpić odpłatnie, nie określają, czy urządzenia mają być przejęte za ich równowartość z chwili wybudowania czy też z chwili zawierania umowy. Szczególnego znaczenia problem ten nabiera w przypadku, gdy urządzenia zostały wybudowane wiele lat przed wejściem w życie ustawy, a zatem ich wartość w chwili wystąpienia z roszczeniem jest niższa niż w momencie budowy. Wskazówką jest orzeczenie SN z 31 stycznia 2007 r. (II CNP 81/06), w którym wskazuje on, iż w sprawie o zawarcie przez gminę (przedsiębiorstwo) umowy o przejęcie sieci wodnej lub kanalizacyjnej zbudowanej przez innego inwestora sąd ustala wysokość ekwiwalentu pieniężnego uwzględniając wartość urządzeń oraz nakładów koniecznych w celu doprowadzenia jej do standardu technicznego umożliwiającego eksploatację bezpieczną, trwałą i ekonomicznie uzasadnioną.
JAROSŁAW CHAŁAS
radca prawny, partner zarządzający, Kancelaria Prawna Chałas i Wspólnicy
ikona lupy />
Jarosław Chałas, radca prawny, partner zarządzający, Kancelaria Prawna Chałas i Wspólnicy / DGP