W ostatnim okresie rozgorzała dyskusja o przyszłość służby zdrowia i modelach świadczenia szpitalnych usług medycznych przez podmioty publiczne. Zarówno przedstawiciele szpitali, jak i rządu zwracają uwagę, że infrastruktura zakładów opieki zdrowotnej wymaga gruntownej modernizacji, ale ze względu na stan finansów, w tym zadłużenie szpitali, inwestycje takie są obecnie praktycznie niemożliwe. Oprócz problemów związanych z bieżącym zadłużeniem szpitali muszą one dostosować się do 31 grudnia 2012 r. do wymogów określonych w rozporządzeniu ministra zdrowia z 10 listopada 2006 r. w sprawie wymagań, jakimi powinny odpowiadać pod względem fachowym i sanitarnym pomieszczenia i urządzenia zakładów opieki zdrowotnej (Dz.U. z 2006 r. nr 213, poz. 1568 z późn. zm.). Ministerstwo Zdrowia określiło szacunkowy koszt tego przedsięwzięcia na kwotę 14 mld zł.

Jednym ze sposobów rozwiązania problemów publicznej służby zdrowia może okazać się idea partnerstwa publiczno-prywatnego. Modernizacja istniejącego lub budowa nowego szpitala nie musi bowiem w całości obciążać jednostek samorządu terytorialnego. Możliwa jest wspólna realizacja projektu polegającego na budowie szpitala przez podmiot publiczny (jednostkę samorządu terytorialnego lub jej spółkę) oraz przez partnera prywatnego na podstawie przepisów ustawy z 19 grudnia 2008 r. o partnerstwie publiczno-prywatnym (PPP) (Dz.U. z 2009 r. nr 19, poz. 100).

Dwa modele współpracy

Ustawa ta wyróżnia w tym zakresie dwa dopuszczalne modele współpracy. Pierwszym jest model zinstytucjonalizowanego PPP. Jego cechą charakterystyczną jest założenie spółki celowej przez partnera prywatnego i publicznego. Jej zadaniem jest założenie niepublicznego ZOZ w celu świadczenia usług medycznych w obiektach (infrastrukturze) wzniesionych przy udziale partnera prywatnego. Natomiast drugim jest model umownego PPP. Polega on na współpracy partnerów wyłącznie na podstawie umowy PPP. W tym przypadku podmiotem świadczącym usługi medyczne byłby partner publiczny, np. spółka kapitałowa, w której całość udziałów czy akcji należy do jednostki samorządu terytorialnego.

Partner prywatny

Co do zasady, partner prywatny przejmowałby od podmiotu publicznego ryzyka związane z fazą planowania szpitala. Byłby odpowiedzialny za wykonanie prac projektowych oraz robót budowlanych. Musiałby podjąć starania, aby zapewnić finansowanie projektu. Ponadto zarządzałby infrastrukturą powstałą w wyniku realizacji inwestycji. To właśnie partnera prywatnego obciążałyby ryzyka związane z właściwym zaprojektowaniem oraz wykonaniem inwestycji oraz z eksploatacją szpitala. Za świadczenie usług medycznych pozostawałby odpowiedzialny podmiot publiczny (lub spółka celowa).

Ze względu na ustawowy wymóg, aby w umowie PPP strony dokonały podziału zadań i ryzyk, oraz z uwagi na wymóg, aby partner prywatny poniósł przynajmniej część wydatków na realizację przedsięwzięcia lub zapewnił poniesienie tych wydatków przez osobę trzecią, budowa szpitala w formule PPP w znacznej mierze odciąży partnera publicznego. Ponadto partner prywatny wykonuje wprawdzie swoje zobowiązania za wynagrodzeniem, ale płatność ta może zostać rozłożona na okres kilku lub kilkudziesięciu lat, a jego wysokość będzie w głównej części zależna od rzeczywistego wykorzystania lub faktycznej dostępności wzniesionego szpitala.