Według Ministerstwa Rozwoju Regionalnego (MRR) ilość wytwarzanych rocznie odpadów komunalnych w Polsce wzrasta w tempie około 1 proc. rocznie i wynosi obecnie około 320 kg na osobę. W 2000 roku wytworzono 12,23 mln ton odpadów komunalnych. Z ponad 12 mln ton odpadów komunalnych wytwarzanych w Polsce składowanych bez odzysku surowców wtórnych jest 98 proc., a tylko 1,5 proc. odpadów jest kompostowane i to przeważnie nieefektywnie. W Niemczech 35 proc. powstających odpadów komunalnych trafia na wysypiska, reszta poddawana jest odzyskowi. Jak dobrze prowadzić gospodarkę odpadami, pokazuje przykład Szwecji.

W Szwecji w roku 2006 1,5 TWh energii elektrycznej wyprodukowano ze spalenia odpadów komunalnych, co stanowi 1 proc. produkowanej energii elektrycznej. Według danych firmy Radscan Intervex 2 tony odpadów komunalnych odpowiadają energetycznie 1 tonie węgla. Energia cieplna wyprodukowana z odpadów zaspokaja ok. 20 proc. energii w sieciach miejskich w Szwecji.

Śmieciowa energia

Statystyczny Szwed w roku 2007 wyprodukował ok. 515 kg odpadów. Z tej liczby 190 kg (37 proc.) trafiło do powtórnego użycia, 60 kg (12 proc.) poddane zostało obróbce biologicznej w celu produkcji biogazu a 240 kg (46 proc.) zostało spalonych w celu wytworzenia energii. Zaledwie 20 kg (4 proc.) trafiło na składowiska odpadów.

Spalanie odpadów komunalnych na szeroką skalę odbywa się m.in. w Sztokholmie. Należąca do koncernu Fortum elektrociepłownia Högdalen, w całości korzystająca z odpadów komunalnych i przemysłowych jako paliwa, zaspokaja ok. 14 proc. zapotrzebowania na energię cieplną Sztokholmu.

- Elektrociepłownia Högdalen w Sztokholmie to jeden z najnowocześniejszych zakładów typu waste-to-energy. Każdego roku zakład utylizuje około 700 tys. ton śmieci (500 tys. ton komunalnych oraz 200 tys. ton wyselekcjonowanych odpadów przemysłowych), które zostają wykorzystane do produkcji 450 GWh energii elektrycznej i 1700 GWh ciepła. Ta ilość odpowiada 200 tys. ton oleju opałowego - informuje Karol Kraszewski, dyrektor regionalny Polski północnej Fortum Power and Heat Polska.

Zbieraniem odpadów zajmują się przedsiębiorstwa, które mają podpisane umowy na oczyszczanie miasta. Jest to pięć firm zapewniających ręczne oczyszczanie ulic, dwie firmy obsługujące kontenery na odpady oraz firma zbierająca odpady za pomocą samochodów wyposażonych w podciśnieniowe i mechaniczne systemy zbierania śmieci.

Odpady komunalne oczywiście nie są jednorodne, dlatego konieczna jest ich segregacja. Rozpoczyna się ona już w punktach, gdzie ustawione są osobne kontenery na papier, szkło, plastik oraz pozostałe odpady. Po tej wstępnej selekcji podlegają obróbce. Nawet odpady kuchenne są osobno odbierane z restauracji i stołówek, a następnie poddane obróbce.

Odpady są surowcem do produkcji biopaliwa, m.in. dla samochodów przedsiębiorstw komunalnych, oraz nawozów dla rolnictwa.

Fortum w Sztokholmie rozpocznie wkrótce budowę nowej elektrociepłowni, także opalanej odpadami. Nowy zakład ma rozpocząć produkcję na przełomie lat 2010-2011. Wartość inwestycji to ok. 110 mln euro. Nowy zakład będzie przetwarzał 240 tys. ton odpadów rocznie. To tyle śmieci, ile rocznie produkują wszystkie gospodarstwa domowe w stolicy Szwecji.

- To część całego sytemu zarządzania gospodarką komunalną, dzięki czemu Sztokholm jest uznany za jedną z najczystszych stolic na świecie - dodaje Karol Kraszewski.

Jak mówi Karol Kraszewski, wielu przedstawicieli polskich władz samorządowych zwiedzało zakłady Fortum w Szwecji, w tym spalarnie odpadów.

- Fortum uważnie przygląda się możliwościom budowy i eksploatacji tego typu zakładów w Polsce. Jesteśmy zainteresowani współpracą z lokalnymi samorządami w tym zakresie - przekonuje Karol Kraszewski.