ZMIANA PRAWA

Ministrów przyjęła autopoprawkę do projektu nowelizacji ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, która określa terminy dla firm inwestycyjnych na dostosowanie do nowych regulacji z Dyrektywy MiFID (Dyrektywa 2004/39/WE Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie rynków instrumentów finansowych).

Wizyty nadzorcze

Autopoprawka rządowa wprowadza definicję klienta profesjonalnego i detalicznego oraz nowy instrument w zakresie nadzoru nad rynkiem kapitałowym - tzw. wizytę nadzorczą w zakresie przestrzegania przez domy maklerskie przepisów o adekwatności kapitałowej. Poprawka zobowiązuje KNF do corocznego badania i oceny poziomu ryzyka oraz jakości procesu zarządzania ryzykiem przez dom maklerski. Przewiduje też wyjście NBP z akcjonariatu Krajowego Depozytu Papierów Wartościowych (KDPW) w terminie 18 miesięcy od wejścia w życie nowelizacji. Prezes NBP zachowa jednak kompetencje w zakresie kontroli nad systemami rozliczeń lub rozrachunku papierów wartościowych. Natomiast dystrybutorzy jednostek uczestnictwa funduszy inwestycyjnych (banki, doradcy finansowi itp.), nie będą musieli przekształcić się w domy maklerskie, jeśli nie doradzają w zakresie innych instrumentów finansowych niż jednostki uczestnictwa funduszy inwestycyjnych.

Standardy ochrony klientów

- Dyrektywa MiFID w artykule 3 przewiduje opcję narodową, która daje możliwość wyłączenia z obowiązków przekształcania w domy maklerskie dla dystrybutorów jednostek uczestnictwa funduszy inwestycyjnych. Rozciągnięcie na nich wszystkich wymogów dotyczących domów maklerskich byłoby nieuzasadnionym obciążeniem tej grupy pośredników - uzasadnia Adam Płociński, dyrektor pionu międzysektorowego w KNF.

Jego zdaniem trzeba jednak rozważyć wprowadzenie przepisów, które gwarantowałyby odpowiedni standard ochrony interesów klientów (bezpieczeństwo działalności, zapobieganie powstawaniu konfliktów interesów oraz zasady promocji produktów i postępowania w relacji z klientami).

Autopoprawka rządowa umożliwia też przekazywanie przez Krajowy Depozyt Papierów Wartościowych informacji objętych tajemnicą zawodową zagranicznym emitentom oraz organom nadzoru. Z drugiej strony - daje KNF możliwość zwrócenia się do zagranicznego organu nadzoru o informacje o agentach zagranicznej firmy inwestycyjnej, którymi ta firma zamierza prowadzić działalność. Obecnie przekazanie takich informacji podmiotowi zagranicznemu może się opierać w zasadzie wyłącznie na zgodzie osób, których informacje te dotyczą. Może dojść do sytuacji, w której KDPW na podstawie przepisów prawa obcego będzie zobowiązany przekazać takie informacje, a nie będzie mógł skutecznie domagać się od uczestników ich ujawnienia.

Tylko jedna prokuratura

Projekt wprowadza regulację, że czynność prawna mająca za przedmiot przedsiębiorstwo inwestycyjne nie obejmuje zezwoleń ani zgód udzielonych przez KNF oraz wpisów do rejestrów na podstawie ustaw o obrocie, o ofercie publicznej oraz o funduszach.

- Ma to związek ze specyfiką prawa rynku kapitałowego, które dla wykonywania reglamentowanej działalności wymaga spełnienia określonych wymagań przez przedsiębiorcę, a nie przedsiębiorstwo. Jest to wyjątek od sukcesji generalnej wszystkich składników przedsiębiorstwa - uzasadnia Łukasz Dajnowicz, rzecznik KNF.

Z uwagi na znaczenie oraz skomplikowany charakter przestępstw z ustawy o obrocie i o ofercie publicznej projektodawcy rząd chce, by minister sprawiedliwości wskazał jedną prokuraturę właściwą do ich badania. Projekt rozporządzenia ministra sprawiedliwości z 28 marca 2008 r. przewiduje, że sprawy te, niezależnie od miejsca popełnienia przestępstwa, będą należeć do właściwości Prokuratury Okręgowej w Warszawie - Wydział VI do Spraw Przestępczości Gospodarczej.

Podstawa prawna

• Ustawa z 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz.U. nr 183, poz. 1538).