Nowe regulacje dotyczą relacji pomiędzy dostawcami usług pośrednictwa internetowego i użytkownikami biznesowymi tych usług, czyli przedsiębiorcami, którzy poprzez usługi pośrednictwa internetowego oferują docelowo konsumentom towary lub usługi. Zmiany dotkną również operatorów wyszukiwarek internetowych.

Zmiany obejmą między innymi takich pośredników, jak platformy sprzedażowe, np. Allegro, Ceneo, czy OLX, ale również portale społecznościowe, czy sklepy z aplikacjami. Nowe regulacje powstawały z myślą o zapewnieniu równego traktowania małych i średnich przedsiębiorców, którzy w relacjach z dużymi, międzynarodowymi podmiotami pozostawali na gorszej pozycji i musieli przyjmować odgórnie narzucane warunki transakcji. Wprowadzane zmiany mają zapobiegać przypadkom nieuczciwej konkurencji, w tym ograniczania swobodnego działania mniejszych podmiotów, ograniczanie dostępu do usług danego portalu, dowolnego zawieszania konta oraz nieprzejrzystego pozycjonowania produktów.

Rozporządzenie 2019/1150 wskazuje jakie elementy powinny znaleźć się w regulaminach i innych umowach regulujących stosunki pomiędzy dostawcami usług pośrednictwa internetowego i użytkownikami biznesowymi.

Przede wszystkim wprost nakazuje, aby warunki świadczenia usług:

• były formułowane prostym i zrozumiałym językiem,
• były łatwo dostępne dla użytkowników biznesowych, zarówno na etapie poprzedzającym zawarcie umowy o świadczenie usług, jak również na etapie późniejszym,
• zawierały postanowienia określające podstawy podjęcia decyzji o zawieszeniu lub zakończeniu świadczenia usługi,
• opisywały wszelkie przypadki zróżnicowanego traktowania w zakresie towarów i usług oferowanych konsumentom przez użytkowników biznesowych, jak również samych pośredników,

Istotną kwestię stanowi określenie terminu na wprowadzenie zmian warunków świadczenia usług. Otóż zmiany będą mogły nastąpić po 15 dniach od powiadomienia o planowanych zmianach.

W przypadku ograniczenia lub zawieszenia świadczenia usług, uzasadnienie takiej decyzji będzie musiało zostać przekazane użytkownikowi biznesowemu najpóźniej w momencie gdy zawieszenie lub ograniczenie świadczenia usług stanie się skuteczne. Podobnie, taki użytkownik będzie musiał otrzymać uzasadnienie decyzji o zakończeniu świadczenia na jego rzecz usługi. Zgodnie z nowymi przepisami uzasadnienie decyzji będzie obowiązkowo przekazywane na trwałym nośniku.

Rozporządzenie 2019/1150 wprowadza także obowiązkową instytucję wewnętrznego systemu rozpatrywania skarg oraz obowiązek wyznaczenia mediatorów. Dostawcy usług pośrednictwa internetowego będą musieli wskazać co najmniej dwóch mediatorów, z których udziałem będą prowadzili proces pozasądowego rozwiązania sporów.

Nowe regulacje dotkną zasad przetwarzania danych, wprowadzając większą przejrzystość przetwarzania danych (osobowych i nieosobowych) oraz kontroli nad danymi. Warunki korzystania z usług będą musiały określać zasady dostępu (ewentualnie zawierać informacje o braku takiego dostępu) do wszelkich danych osobowych lub innych danych, które użytkownicy biznesowi lub konsumenci dostarczają na potrzeby korzystania z usług pośrednictwa internetowego lub które są generowane w wyniku świadczenia tych usług. Użytkownik zatem powinien zostać w sposób wyraźny poinformowany min. o tym, czy dostawca usług pośrednictwa internetowego ma dostęp do danych (w tym danych osobowych) dostarczanych przez użytkowników biznesowych i konsumentów lub generowanych w wyniku świadczenia usług; ponadto czy dane są przekazywane stronom trzecim. Wspomniane obowiązki nie wpłyną jednak na zasady przetwarzania danych osobowych.

Dostosowanie postanowień regulaminów i umów do nowych regulacji jest istotne ze względu na poważne konsekwencje. Otóż zasady świadczenia usług sprzeczne z postanowieniami rozporządzenia, podobnie jak ich zmiany dokonane w sposób niezgody z nowymi regulacjami będą uważane za nieważne od samego początku ich wprowadzenia.

Artur Piechocki – radca prawny, partner w kancelarii APLAW

Katarzyna Gorzkowska – prawnik w kancelarii APLAW