Kwalifikacja to określone kompetencje potwierdzone certyfikatem. Ale jak stwierdzić, że dany certyfikat jest rzeczywiście wartościowy, uznawany w kraju, za granicą i warto go mieć? Jak stwierdzić, że nie jest to tylko nobliwie wyglądający kartonik, który każdy nawet nie posiadający żadnych kompetencji może łatwo otrzymać? Trzeba sprawdzić referencje, szczególnie w odniesieniu do certyfikatów zagranicznych. Certyfikaty krajowe, te włączone do Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji (ZSK) można znaleźć w Zintegrowanym Rejestrze Kwalifikacji (ZRK). Z Rejestru można dowiedzieć się co trzeba wiedzieć i umieć, żeby kwalifikację uzyskać (efekty uczenia się), jak przebiega proces walidacji, jakie są przybliżone koszty certyfikacji itd. Obecnie w Rejestrze można znaleźć już kilka kwalifikacji rynkowych z szeroko pojętego zakresu umiejętności komputerowych, w tym jedną o charakterze powszechnym: Certyfikat Umiejętności Komputerowych – poziom podstawowy (CUK-pp).

W ubiegłym roku decyzją Ministra Cyfryzacji działającego na podstawie Ustawy z dnia 22 grudnia 2015 r., do ZSK włączono kwalifikację rynkową CUK-pp. Przypisano ją do drugiego poziomu Polskiej Ramy Kwalifikacji. Niedługo potem kwalifikację tę wpisano do Zintegrowanego Rejestru Kwalifikacji –https://rejestr.kwalifika- cje.gov.pl/. Decyzją administracyjną Ministra Cyfryzacji Polskie Towarzystwo Informatyczne (PTI) uzyskało uprawnienia Instytucji Certyfikującej dla tej kwalifikacji.

Włączenie do ZSK kwalifikacji CUK-pp jest istotnym krokiem w stronę wyjścia certyfikacji umiejętności komputerowych poza szkoleniowe projekty unijne i włączenia jej w relacje pracodawcy z pracownikami. Rejestr daje przedsiębiorcom możliwość przeglądu kwalifikacji rynkowych i wybrania tych, których potrzebują dla swoich pracowników i kandydatów do pracy. Z drugiej strony pokazuje możliwości kształcenia, zdobywania kwalifikacji i certyfikacji osobom, wchodzącym na rynek pracy lub poszukującym nowych wyzwań. Kwalifikacja CUK-pp jest szczególnym przypadkiem międzynarodowej kwalifikacji ECDL BASE nadawanej w Polsce przez PTI (jako krajowego operatora ECDL – Europejskiego Certyfikatu Umiejętności Komputerowych). Aby uzyskać CUK-pp w PTI, wy- starczy zdać 4 egzaminy składające się na ECDL BASE. Tak więc osoba zdająca te 4 egzaminy otrzymuje nie tylko certyfikat wpisany do Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji, ale i uznany na całym świecie międzynarodowy certyfikat.

Kwalifikację CUK-pp opisują 4 zestawy efektów uczenia się (szczegółowo opisane w Rejestrze):

  • Podstawy pracy z komputerem (B1)
  • Podstawy pracy w sieci (B2)
  • Przetwarzanie tekstów (B3)
  • Arkusze kalkulacyjne (B4)

Egzamin jest odrębny dla każdego z 4 zestawów i składa się z zadań (poleceń) praktycznych oraz ewentualnie z pytań testowych.

Po zdaniu wszystkich czterech egzaminów Kandydat automatycznie uzyskuje certyfikat ECDL BASE.
Jeśli ma takie życzenie, może zamówić także certyfikat CUK-pp także wtedy, gdy egzaminy ECDL były zdawane już jakiś czas temu. Oba certyfikaty drukowane są po polsku i angielsku, są numerowane i chronione hologramem. Oba są ważne bezterminowo. Certyfikacja ECDL (obecnie obejmuje w Polsce 22 moduły) istnieje od roku 1997 i od tego czasu przeszła bardzo wiele zmian i istotnie się rozwinęła. Z certyfikacji europejskiej (ECDL to przecież European Computer Driving Licence), stała się certyfikacją światową, jako ICDL (International Computer Driving Licence albo International Certificate of Computer Literacy ). Certyfikaty ICDL/ECDL wydaje się już w ponad 150 krajach, a egzaminy można zdawać w 41 językach, w tym oczywiście po polsku. Posiada je już ponad 12 milionów ludzi na świecie, a w Polsce ponad 250 tysięcy.

W roku 2017 program certyfikacyjny ICDL uzyskał Znak Dostosowania: Gotowość od Międzynarodowego Stowarzyszenia Technologii w Edukacji ISTE (USA). W 2018 r. amerykański serwis ACE CREDIT® dokonał ewaluacji modułów ICDL i zarekomendował dla nich tzw. kredyty uczelniane (ponad 2000 uczelni amerykańskich uznaje kredyty ACE). W wydanym w 2018 roku raporcie UNESCO pokazano program ECDL/ICDL jako światowy i znaczący przykład ramy umiejętności cyfrowych. Opisano tam ECDL/ICDL jako przykład ramy funkcjonującej w wielu krajach pokazując, że 177 efektów uczenia się ECDL/ICDL’a jest przyporządkowanych do europejskiej ramy kompetencji cyfrowych DigComp. To największa liczba efektów wśród wszystkich pokazanych tam ram. W raporcie European Training Foundation z roku 2018 wiele miejsca poświęcono ECDL-owi i żadna inna certyfikacja w Polsce występująca nie została tam wymieniona. W Raporcie Unii Europejskiej RfS 43 z 2019 roku przeanalizowano wiele systemów certyfikacyjnych pod względem zapewniania jakości – ECDL uzyskał jedną z najwyższych not w tym zakresie. W maju 2018 roku Komisja Europejska wydała w języku angielskim przewodnik użytkownika po ramie kompetencji cyfrowych DigComp pt. „DigComp into Action – Get inspired, make it happen”, który ma za zadanie wspierać użytkowników we wdrażaniu tej ramy, między innymi przez pokazanie udanych implementacji z wielu krajów Europy. Opisano 20 różnych narzędzi i 30 studium przypadku. Jednym z nich jest nasz polski projekt ECDL Profile DIGCOMP opisany jako projekt C22 na stronach 114- 115. Rama DigComp jest standardem dla szkoleń komputerowych w Polsce, finansowanych ze środków unijnych.

Warto się postarać o takie certyfikaty!

Jacek Pulwarski
Polskie Towarzystwo Informatyczne