Przyjazne biuro - sposoby na stworzenie miłego, zdrowego i przyjemnego biura

Wiadomo nie od dziś, że w dużych miastach biura nie są tanie. Bardzo często firmy starają się oszczędzać na powierzchni biurowej kosztem komfortu pracowników. W efekcie miejsca pracy są małe, niewygodne i duszne. Nie są to odpowiednie warunki do efektywnej i zdrowej pracy. O tym, jak bardzo istotna jest dla człowieka ergonomia wie każdy, kto choć raz w życiu przekonał się na własnej skórze jaka może być róż-nica. Dobrą okazją jest wymiana mebli - wystarczy wymienić swój stary niewygodny fotel na nowy ergo-nomiczny, wyprodukowany na zamówienie. Pozornie niewielka zmiana jest w stanie wpłynąć na komfort oraz jakość odpoczynku. Od razu czuć różnicę. Zmiana telewizora z małego na duży również poprawia jakość i komfort, w tym wypadku oglądania filmów i programów.

Analogicznie jest w przypadku biura. Praca na niewygodnym krześle, przy zbyt niskim biurku oraz przy starym monitorze ustawionym z boku może być koszmarem. Bóle pleców, rąk czy kręgosłupa mogą sku-tecznie obniżyć efektywność pracownika, nie mówiąc już o jego satysfakcji.

O czym zatem należy pamiętać, aby pracownikom pracowało się w biurze miło i przyjemnie? Jednym z najbardziej eksploatowanych podczas pracy biurowej narządów człowieka jest wzrok. Znaczna część osób pracujących z komputerem ma kłopot ze wzrokiem. Krótkowzroczność jest chyba najpopularniej-szym schorzeniem wynikającym nie tyle ze starości, co z wielogodzinnego wpatrywania się w monitor. Wiele lat temu powszechnie uważano, że wzrok, a konkretniej ostrość widzenia, pogarsza się od niewidzialnego promieniowania emitowanego przez monitory CRT. Prawdziwym powodem pogorszenia ostro-ści widzenia nie jest żadne tajemnicze promieniowanie, a zwykłe rozleniwienie mięśni odpowiedzialnych za zdolności skupiające soczewek. Gdy patrzymy przez wiele godzin w bliż, mięśnie te nie pracują i odzwyczajają się od właściwego skupiania soczewek. Dlatego właśnie bardzo istotne jest, aby podczas pracy z komputerem co jakiś czas pogimnastykować swój wzrok patrząc w dal - najlepiej na zieleń, gdyż ten właśnie kolor działa uspokajająco.

Ważne jest też, aby monitor, na którym pracujemy, miał odpowiednie parametry takie, jak: wielkość ekranu, jasność, kontrast i rozdzielczość. Zbyt małe litery powodują, że mimowolnie przybliżamy twarz do monitora, co jest niekorzystne zarówno dla oczu, jak i kręgosłupa.

Odpowiednie ułożenie rąk i nadgarstków podczas pracy ma bardzo duże znaczenie dla zdrowia. Średnio pracownicy biurowi spędzają przy klawiaturze ponad sześć godzin dziennie. Niewłaściwe ułożenie nad-garstków i dłoni może spowodować poważne dolegliwości i bóle takie, jak zespół cieśni nadgarstka czyli choroba spowodowana nadmiernym uciskiem nerwów przechodzących przez nadgarstek. Wielu producentów nieergonomicznych klawiatur i myszek zamieszcza na swoich produktach ostrzeżenie o negatywnych skutkach, jakie powoduje korzystanie z ich produktów.

Microsoft Hardware jest w czołówce producentów ergonomicznego sprzętu komputerowego. Natural Ergo-nomic Keyboard 4000 to najpopularniejszy model ergonomicznej klawiatury tej firmy. Unikalnym rozwiązaniem jest podniesienie przodu klawiatury o siedem stopni, dzięki czemu uzyskuje się naturalne ułożenie nadgarstków i zmniejszenie napięcia mięśni. Wyściełana podpórka na nadgarstki poprawia komfort ich ułożenia. Specjalne wyprofilowanie samej klawiatury czyni dostęp do klawiszy łatwiejszym, dzięki czemu siły działające na palce i nadgarstki uległy zmniejszeniu.

Uzupełnieniem do tej klawiatury jest mysz Natural Wireless Laser Mouse 6000, w której, dzięki ergonomicznemu kształtowi, dłoń układa się na obudowie w sposób naturalny. Zapobiega to niepożądanym wygięciom i naprężeniom nadgarstka oraz palców. Dodatkowym rozwiązaniem ergonomicznym jest wyściełana podpórka na kciuk.

Monotonna praca w złych warunkach to częste powody złego samopoczucia pracowników. Znużenie, przemęczenie, brak koncentracji zachęcają do wypicia kolejnego kubka kawy lub puszki napoju energetyzującego. To jednak nie pomaga, ponieważ głównym powodem jest odwodnienie organizmu.

Badania przeprowadzone w kilku największych światowych koncernach takich, jak General Motors, Johnson & Johnson, Procter & Gamble czy Chevron wykazały, że koszty programów nastawionych na zapewnienie pracownikom lepszego samopoczucia w pracy są znacznie niższe, niż osiągane dzięki nim zyski. Z kolei badania przeprowadzone na zlecenie firmy Eden Springs - dostawcy wody źródlanej - wyraźnie pokazują, że pracownicy stawiają dostęp do wody do picia już na drugim miejscu wśród warunków wpływających na ich dobre samopoczucie. Woda nie tylko poprawia kondycję organizmu, ale także znacznie podnosi poziom energii życiowej.

OPINIE

mgr Anna Lewitt, Dietetyk, Trener Żywienia i Trener Osobisty

Woda należy do niezbędnych składników pokarmowych, aczkolwiek bardzo często jest niedoceniana lub wręcz lekceważona szczególnie podczas pracy fizycznej i umysłowej. Brak wody osłabia koncentrację, my-ślenie, kojarzenie i zwalnia czas reakcji. Przy pewnym poziomie odwodnienia, kiedy ciało pilnie potrzebuje wody, nic nie może jej zastąpić. Picie herbaty, kawy czy napoju typu Cola może pobudzić kofeiną central-ny układ nerwowy a w tym samym czasie, odwodnić ciało z powodu silnego moczopędnego działania. Czy-sta woda niegazowana nie zawiera cukru, kofeiny czy innych związków, które mogą w niekorzystny sposób wpływać na umysł i ciało. Właściwe nawodnienie organizmu wpływa na poziom zdolności wysiłkowych każdego człowieka. Woda warunkuje i limituje możliwość podejmowania i kontynuowania wysiłku fizycznego i psychicznego. Nawet przy nieznacznym jej deficycie znacząco pogarsza się zarówno wytrzymałość, siła mięśni jak i zdolność myślenia i koncentracji. Zapewnienie dostępu do wody źródlanej w firmie to nie tylko jeden z podstawowych obowiązków pracodawcy, ale też, jak potwierdza coraz więcej badań, jeden ze sposobów na podniesienie poziomu dobrego samopoczucia pracowników, a to w prostej linii przekłada się na wyniki i sukcesy firmy.

Piotr Fic, Prezes firmy Martela Sp. z o. o.

Stanowisko pracy o wysokim stopniu ergonomii jest dobrym narzędziem motywowania pracowników, jak i przywiązywania ich do firmy. Należy zwrócić uwagę, że niewielka inwestycja w lepszy fotel w wysokości 20 zł miesięcznie przez okres 5 lat to wydatek ponad dwukrotnie mniejszy, niż mycie samochodu służbowego, a jaka poprawa komfortu pracy i zmniejszenia dolegliwości bólowych. Zdarza się, że konkurencja chce podkupić pracownika, a różnice w wynagrodzeniach są niewielkie. Pracownik ocenia wtedy pozafinansowe aspekty zmiany firmy. Jeśli ma się przenieść do biura, w którym panują gorsze warunki pracy, to z pewnością przemyśli pozostanie w dotychczasowej firmie. Zaniedbania w zakresie stworzenia ergonomicznego stanowiska pracy poza odpowiedzialnością prawną prowadzą do wzrostu kosztów firmy – absencja, leczenie, odszkodowania. Jeżeli stanowisko pracy jest mało ergonomiczne to pracownicy odczuwają zwiększony poziom zmęczenia, który prowadzi do zmniejszenia wydajności pracy, zmniejszenia czujności, większej liczby błędów. Zdarzyć się może, że błąd będzie polegał np. na niewłaściwej interpretacji danych, co może spowodować znaczne straty ekonomiczne, nawet zmniejszyć poziom bezpieczeństwa użytkowników wadliwie przygotowanego produktu.

dr Zbigniew Jóźwiak, Instytut Medycyny Pracy

Teoretycznie - od czasu, gdy zredukowano natężenie pól elektromagnetycznych w okolicach monitora - praca przy komputerze nie stwarza większych zagrożeń. W praktyce jednak nie jest tak dobrze. Okazuje się, że lekka praca biurowa również stanowi poważne źródło problemów zdrowotnych.

Siedzenie zabija

Zazwyczaj problemy te związane są z długotrwałym siedzeniem, często w nieprawidłowy sposób. Sta-tyczne siedzenie to mniej ruchu, mniejsze pobudzenie mięśni, serca, płuc, naczyń, układu pokarmowe-go. Prostą konsekwencją są więc np. zaburzenia żołądkowo-jelitowe, nadmierna masa ciała, choroby układu krążenia, pogarszająca się kondycja fizyczna, zmniejszenie siły mięśni, odwapnienie kości, zaburzenia równowagi itd. Jeżeli dodać do tego jeszcze zmęczenie oczu, bóle głowy i liczne dolegliwości bólowe ze strony układu mięśniowo-szkieletowego, to otrzymuje się ogólny dyskomfort, złe samopoczucie i zmniejszoną jakość życia. Biorąc pod uwagę już tylko układ ruchu okazuje się, że dolegliwości wystę-pują począwszy od kończyn górnych oczywiście poprzez kręgosłup aż po kończyny dolne.

Zadbaj o postawę

Są dwie metody radzenia sobie z uciążliwościami związanymi z długotrwałą pracą biurową. Pierwszą z nich jest ergonomicznie stanowisko pracy wyposażone w dobre biurko i krzesło. Popularne biurko z nadstawką pod monitor to gwarancja bólów szyi, a wąska półka pod klawiaturę, na której nie można jednocześnie umieścić klawiatury i myszy, to z kolei dolegliwości w obrębie niemal całej kończyny górnej. Niewłaściwe i/lub niedopasowane krzesło prowadzą z reguły do bólów krzyża. Niestety te zagadnienia nie są dla wszystkich oczywiste, chociaż nauka poprawnego siedzenia zaczyna się już w szkole podstawowej. Jeszcze mniej oczywiste są zasady właściwego rozmieszczenia wyposażenia komputerowego, a zwłaszcza monitora na biurku. Wystarczy spojrzeć na siebie z boku i już widzimy mimo dobrych mebli zgarbione plecy oraz szyję i głowę wyciągnięte w kierunku monitora. Powód jest prosty - mamy problem z dobrym widzeniem obrazu na ekranie. Przyczyn może być wiele: odblaski na ekranie, zbyt duży kontrast ekranu w stosunku do tła, zbyt małe znaki, niewłaściwa jasność i kontrast znaków, niedostosowana do naszych możliwości odległość i wysokość monitora, a wreszcie źle dobrane okulary lub ich brak.

Więcej ruchu

Druga metoda to ruch - zarówno podczas pracy, jak i po pracy. Lepiej jest przyjmować zamiennie różne nawet mniej poprawne ergonomicznie pozycje ciała, niż długo i wytrwale siedzieć w pozycji optymalnej. Jeżeli tylko można, to należy wstać i w ten sposób sięgnąć po kolejny segregator, a nie podjeżdżać do szafki na krześle. Konieczne jest rzetelne korzystanie z pięciominutowych przerw w pracy na proste ćwiczenia relaksacyjne.