statystyki

Państwa tworzą banki, a banki tworzą państwa

autor: Rafał Woś14.08.2014, 07:14; Aktualizacja: 10.09.2014, 14:34
Charles Calomiris

Charles Calomiris profesor w Szkole Biznesu Uniwersytetu Columbia w Nowym Jorku. Jest jednym z najbardziej znanych amerykańskich badaczy historii sektora finansowego. Niedawno (razem ze Stephenem H. Haberem z Uniwersytetu Stanforda) opublikował książkę „Fragile by Design. The Political Origins of Banking Crises & Scarce Credit” (Krucho zaprojektowane. Polityczne przyczyny kryzysów bankowych i kredytowych)źródło: Bloomberg

Nie ma co brnąć w libertariańskie złudzenie, że system finansowy miałby się najlepiej, gdyby państwo zostawiło go w spokoju. On nigdy nie będzie idealny. Dlatego trzeba go ciągle zmieniać i dopasowywać

Reklama


Podobno pan potrafi wyjaśnić, dlaczego w jednym kraju kryzysy finansowe powtarzają się co kilka lat, a inne są od nich wolne.

Prawda, że to zastanawiające? W ciągu ostatnich 180 lat USA doświadczyły aż 14 wielkich wstrząsów bankowych. Jestem historykiem gospodarki, więc mogę je wszystkie wymienić i ze szczegółami o nich opowiedzieć.

To może tym razem tylko niech pan wymieni...

Lata 1837, 1839, 1857, 1861, 1873 i tak dalej. Aż po lata 30. i 80. XX w. No i wreszcie najnowszy wstrząs z lat 2007–2009. W tym samym czasie Kanada doświadczyła tylko dwóch krachów finansowych. I to dawno, bo w 1837 r. i 1839 r. A tak na dobrą sprawę to od momentu uzyskania niepodległości przez Kanadę w 1867 r. tamtejszy rząd ani razu nie musiał interweniować w celu ratowania systemu bankowego.

Jak to możliwe?

No właśnie. Przecież oba kraje łączy nie tylko granica, lecz także wspólne kultura i język. Ale zanim odpowiem panu na pytanie, jak to możliwe, zwrócę uwagę na to, że Bank Światowy stworzył bazę danych dotyczącą kryzysów bankowych. Analizuje ona stabilność sektora finansowego w 117 krajach w latach 1970–2010. Okazuje się, że w tym okresie tylko ok. 30 proc. państw nie doświadczyło żadnego kryzysu. Reszta od jednego do czterech.

I czego to dowodzi?

Proszę spojrzeć na listę krajów, które przeszły w tym czasie przez dwa duże kryzysy finansowe. To zbiór dość osobliwy. Bo z jednej strony mamy w nim biedne państwa afrykańskie, jak Czad, Kamerun czy Kenia. Mamy kraje Ameryki Łacińskiej: od Boliwii po Meksyk i Chile, ale również Hiszpanię, Szwecję oraz Stany Zjednoczone. Przecież te kraje kompletnie do siebie nie pasują. Są wśród nich najbardziej stabilne demokracje świata oraz kraje nieustannie pogrążone w wojnach domowych. Są takie, w których system bankowy jest mizerny i nie spełnia swojej podstawowej funkcji, czyli nie zaopatruje biznesu w kredyty potrzebne do rozwoju przedsiębiorstw, ale jednocześnie na tej samej liście są kraje, które potrzeby kredytowe zaspokajają nawet ponad miarę.

Powie pan wreszcie, dlaczego jedni doświadczają kryzysów finansowych, a innym udaje się ich uniknąć?

Odpowiedź jest prosta. System bankowy to system instytucji, takich samych jak system parlamentarny, przemysłowy lub sądowniczy. I jak to z instytucjami bywa: jednym w toku historii udało się je zaprojektować lepiej, a innym to zadanie powiodło się gorzej. To, że kraj nazywa się Stany Zjednoczone i jest supermocarstwem, nie musi oznaczać, że jego system bankowy został zaprojektowany w sposób idealny.

Co pan ma na myśli, mówiąc o projektowaniu systemu finansowego?


Pozostało jeszcze 83% treści

Czytaj wszystkie artykuły
Miesiąc 97,90 zł
Zamów abonament

Mam kod promocyjny
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu tylko za zgodą wydawcy INFOR Biznes. Kup licencję
Więcej na ten temat

Reklama


Artykuły powiązane

Polecane

Twój komentarz

Zanim dodasz komentarz - zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.

Widzisz naruszenie regulaminu? Zgłoś je!

Redakcja poleca

Polecane

Reklama