Co sprawia, że energetyka wiatrowa to najszybciej rozwijająca się dziedzina energetyki odnawialnej?

Przyczyn jest wiele. Elektrownie wiatrowe to sprawdzona technologia produkcji energii elektrycznej, która pozwala na osiągnięcie znacznych przyrostów mocy zainstalowanej. Współcześnie na lądzie montowane są elektrownie wiatrowe o mocy do 3 MW, a na morzu testowane są nawet instalacje o mocy do 10 MW (prototyp angielskiego producenta). Na ogół siłownie są instalowane w zespołach, nazywanych farmami wiatrowymi, które osiągają moc kilkudziesięciu, a nawet kilkuset megawatów. Największą farmę wybudowano ostatnio w Teksasie – ma ona moc 781,5 MW.

Wiatr jako źródło energii występuje wszędzie – inaczej niż źródła geotermalne czy biomasa. Spora część dostępnego na lądzie terenu, a także część obszarów morskich nadaje się do wykorzystania pod rozwój energetyki wiatrowej. Rozwój technologii sprawia, że turbiny są coraz wyższe i mają coraz lepsze parametry. Większa wysokość oznacza wzrost prędkości wiatru. W efekcie nawet tereny uznawane dotychczas za nieatrakcyjne dla rozwoju energetyki wiatrowej dziś zaczynają być wykorzystywane. W dodatku elektrownie wiatrowe budowane na lądzie mogą współistnieć z rolniczym wykorzystaniem gruntu, zajmując jedynie niewielką powierzchnię pod fundamenty urządzeń i drogi serwisowe.

Nie bez znaczenia są także korzyści środowiskowe i gospodarcze, w tym niskie koszty eksploatacyjne pozyskiwania energii z wiatru, brak kosztów paliwa itp. Dynamiczny rozwój energetyki wiatrowej wynika też z wyższej rentowności tego rodzaju inwestycji. Chęć osiągnięcia zysku sprawia, że inwestorzy chętnie angażują się w rozwój farm wiatrowych.

Czy mechanizmy prawne faworyzują energetykę wiatrową?

To mit. Elektrownie wiatrowe w Polsce nie otrzymują wyższych dotacji niż pozostałe technologie produkcji energii ze źródeł odnawialnych. Podstawowy system wsparcia, jakim jest sprzedaż praw majątkowych nadanych świadectwom pochodzenia, czyli tzw. zielonych certyfikatów, jest taki sam dla wszystkich odnawialnych źródeł energii (OZE). Producent zielonej energii osiąga przychody ze sprzedaży zielonych certyfikatów i samej energii. Dodatkowe mechanizmy wsparcia, takie jak pożyczki czy dotacje, są z reguły mniej atrakcyjne dla energetyki wiatrowej. Bywa, że dyskryminują wiatrówkę, a nawet całkowicie eliminują takie inwestycje z przedsięwzięć ubiegających się o środki pomocowe.

Jakim wymogom środowiskowym musi sprostać inwestor planujący budowę parku wiatrowego?

Elektrownie wiatrowe (poza turbinami ustawionymi w morzu i parkami o mocy powyżej 100 MW) zaliczane są do inwestycji mogących potencjalnie oddziaływać na środowisko. Dlatego inwestor ma obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania inwestycji na środowisko i uzyskania tzw. decyzji środowiskowej, która określa środowiskowe uwarunkowania realizacji danego przedsięwzięcia. Nie ma też szansy na realizację swoich zamierzeń, jeśli nie doprowadzi do zmiany lub uchwalenia studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, a następnie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który dopuści do budowy elektrowni. Do uchwalenia obu tych dokumentów konieczne jest sporządzenie wspomnianej oceny oddziaływania inwestycji na środowisko.

Ostatnio próbuje się nałożyć na inwestycje wiatrowe dodatkowe ograniczenia w zakresie lokalizacji, wynikające z ochrony obszarów Natura 2000. Postulowane są też dodatkowe wymagania w zakresie monitoringu środowiskowego. Nie znam branży, w której standardy wykonania raportów środowiskowych i zakres prowadzonego monitoringu środowiskowego byłyby tak wyśrubowane jak tu. Stowarzyszenie analizuje, czy nie jest to przejaw dyskryminacyjnego podejścia do rozwoju energetyki wiatrowej w Polsce.