Początek 2009 roku nie przyniósł spektakularnego przyśpieszenia, jeśli chodzi o wydatkowanie funduszy unijnych. Z danych Ministerstwa Rozwoju Regionalnego wynika, że od 1 stycznia do 31 marca wartość wniosków o wypłatę dotacji złożona przez beneficjentów wyniosła ponad 1,7 mld zł. To tylko o 800 mln zł więcej, niż miało to miejsce na koniec ubiegłego roku. Według informacji ministerstwa na 31 grudnia 2008 r. beneficjenci zwrócili się o wypłatę blisko 1 mld zł dotacji z funduszy unijnych (resort nie potrafi podać danych dotyczących realnej ilości środków, która została wypłacona z MRR).

MRR: zrealizujemy plan

- Wykorzystanie środków unijnych jest dramatycznie słabe - mówi GP Grażyna Gęsicka, była minister rozwoju regionalnego, posłanka PiS.

Zwraca uwagę, że 2009 rok jest trzecim rokiem wdrażania funduszy unijnych na lata 2007-2013 i ten wynik powinien być znacznie lepszy, tym bardziej że Polska ma do wydatkowania do 2015 roku ponad 67 mld euro z UE. Na koniec marca wykorzystała zaledwie 0,56 proc. tej kwoty.

W niektórych programach operacyjnych poziom wydatkowania funduszy unijnych jest symboliczny. Dotyczy to m.in. największego w Unii Europejskiej programu Infrastruktura i Środowisko. Jest w nim 29 mld euro, które są przypisane do największych inwestycji drogowych (autostrady i drogi ekspresowe) i kolejowych (modernizacja linii). Po trzech kwartałach 2009 roku wykorzystaliśmy z tej astronomicznej kwoty zaledwie 16,9 mln zł. To mniej niż 0,01 proc. środków unijnych w tym programie. To i tak postęp w porównaniu z końcem 2008 roku, gdy po stronie wydatków widniała cyfra 0.

Słaba sytuacja jest także w regionach. Tylko kilka województw radzi sobie z wdrażaniem funduszy unijnych. Pozostałe mają z tym problemy, co odbija się na wynikach. Do końca marca regiony wykorzystały 234 mln zł, co stanowi zaledwie 0,30 proc. puli 16 mld euro, które dostały na lata 2007-2013.

800 mln zł, które zostało wykorzystane w I kwartale 2009 r., to zaledwie 5 proc. (MRR wlicza w wynik tegoroczny także środki wykorzystane w ubiegłym roku, co pozwala podbić go do 2 mld zł i 12 proc.) rocznego rządowego planu. Zakłada on, że do końca roku wydane zostanie 16,8 mld zł.

- Wypłata środków dla beneficjentów dopiero się rozkręca. W tej chwili nie ma zagrożenia nieosiągnięcia założonych celów. Nie mamy żadnych wątpliwości, że uda nam się zakładany plan wydatków ze środków unijnych na ten rok - uspokaja Radosław Antoszek z Ministerstwa Rozwoju Regionalnego.

Dodaje, że administracja odpowiedzialna za fundusze unijne w dużym stopniu koncentruje się na zamknięciu starej perspektywy finansowej 2004-2006. Polska ma do czerwca czas, by wydać wszystkie unijne środki przyznane na te lata.

Sytuacja byłaby jeszcze gorsza, gdyby nie dwa programy operacyjne: Kapitał Ludzki (są z niego finansowane szkolenia i inne miękkie projekty społeczne) oraz Pomoc Techniczna (m.in. środki na dodatkowe wynagrodzenia dla urzędników). W obu tych programach wydatki są na poziomie około 3 proc.