Jednostki samorządu terytorialnego organizują działalność kulturalną, tworząc samorządowe instytucje kultury, dla których prowadzenie takiej działalności jest podstawowym celem statutowym. Prowadzenie działalności kulturalnej jest zadaniem własnym jednostek samorządu terytorialnego o charakterze obowiązkowym. Instytucje kultury, dla których organizatorami są jednostki samorządu terytorialnego, mogą otrzymywać dotacje na zadania objęte mecenatem państwa oraz dotacje na wydatki inwestycyjne w części, której dysponentem jest minister kultury i ochrony dziedzictwa narodowego. Samorządy mogą otrzymywać także dotacje na zadania objęte mecenatem państwa w dziedzinie kultury, w szczególności na dofinansowanie programów realizowanych przez i instytucje kultury.

Mecenat państwa

Organizacje pozarządowe prowadzące działalność kulturalną oraz instytucje kultury, dla których organizatorami są jednostki samorządu terytorialnego, mogą otrzymywać dotacje z budżetu państwa w części, której dysponentem jest minister kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, na wykonywanie w ramach realizacji programów ministra, a także zadań objętych mecenatem państwa, których zakres obejmuje m.in. podtrzymywanie i rozpowszechnianie tradycji narodowej i państwowej, upowszechnianie i promocję twórczości artystycznej, promocję kultury polskiej za granicą oraz budowę i modernizację infrastruktury kulturalnej. Dotacje mogą być udzielane po złożeniu w tej sprawie wniosków do ministra.

Jak wynika z rozporządzenia ministra kultury i dziedzictwa narodowego w sprawie zakresu zadań objętych mecenatem państwa (...), wnioski o udzielenie dotacji, o których mowa, składać należy w terminach do 30 listopada roku poprzedzającego rok realizacji zadania i do 31 marca roku, w którym dotacja ma być udzielona.

We wniosku należy podać:

● nazwę, siedzibę i adres jednostki organizacyjnej, będącej wnioskodawcą;

● rodzaj zadania i nazwę programu ministra;

● wysokość wnioskowanego dofinansowania;

● harmonogram realizacji zadania;

● oświadczenie wnioskodawcy o posiadaniu zasobów rzeczowych i kadrowych zapewniających prawidłowe wykonanie zadania;

● preliminarz całkowitych kosztów zadania;

● inne źródła finansowania zadania;

● inne dokumenty wymagane jako załączniki przy realizacji zadań w ramach programów.

Wnioski zawierające uchybienia formalne nie będą rozpatrywane. Po pozytywnym rozpatrzeniu wniosku podpisywana jest umowa w sprawie dotacji. Przekazywanie dotacji odbywa się w terminach zapewniających finansowanie zobowiązań wynikających z realizacji zadania lub jako refundacja poniesionych wydatków oraz umożliwiających stosowanie się do wymagań określonych w przepisach o zamówieniach publicznych.

Dotacja może być przekazana tylko na wskazany rachunek bankowy. Dla środków z dotacji trzeba prowadzić odrębną ewidencję. Ministrowi albo odpowiednio upoważnionemu podmiotowi trzeba przedstawić rozliczenie realizacji zadania pod względem rzeczowym i finansowym, zgodnie z treścią umowy o dotację.

Dotacje z Funduszu

Środki z Funduszu Promocji Kultury, którego dysponentem jest minister kultury, przeznacza się na dofinansowanie zadań inwestycyjnych, w ramach realizacji programów ogłaszanych przez tego ministra. Chodzi o programy, które mają za zadanie promowanie lub wspieranie np. ogólnopolskich i międzynarodowych przedsięwzięć artystycznych, w tym o charakterze edukacyjnym, oraz twórczości literackiej i czasopiśmiennictwa, działań na rzecz kultury języka polskiego i rozwoju czytelnictwa oraz o wspieranie czasopism kulturalnych i literatury niskonakładowej. O wsparcie z Funduszu Promocji Kultury mogą się ubiegać m.in. państwowe i samorządowe instytucje kultury oraz same jednostki samorządu terytorialnego. Wnioski o takie dofinansowanie składać należy do 30 listopada roku poprzedzającego rok realizacji zadania i do 31 marca roku, w którym dofinansowanie ma być udzielone. Takie terminy określone zostały w przepisach rozporządzenia ministra kultury i dziedzictwa narodowego z 21 lipca 2008 r. (Dz.U. nr 139, poz. 880).