● Z raportu Międzynarodowego Stowarzyszenia Handlu Emisjami (IETA) za 2008 r. wynika, że europejski rynek obrotu emisjami jest wart 30 mld euro. Kto jest uprawniony do udziału w tym handlu?

– Rynek handlu prawami do emisji CO2 w Europie można podzielić na dwie główne grupy. Pierwszą z nich stanowią firmy, które z obowiązku są uczestnikami europejskiego rynku handlu emisjami – EU ETS (Emission Trading System). Należą do nich przedsiębiorstwa sektora przemysłowego, które emitują więcej zanieczyszczeń, niż przewiduje to limit nałożony na nie przez zarządzenia Komisji Europejskiej. Firmy te otrzymały w I fazie (2005–2007) i w II fazie (2009–2013) europejskie pozwolenia na emisję (EUA – European Union Allowances) zgodnie z Krajowymi Planami Rozdziału Uprawnień (NAP – National Allocation Plan). Są zobowiązane do przestrzegania limitów dopuszczonej emisji i raportowania ilości wypuszczonego w ciągu roku do atmosfery dwutlenku węgla. Drugą grupę stanowią przedsiębiorstwa, które uczestniczą na rynku obrotu uprawnieniami do emisji oferując pośrednictwo w celach brokerskich, transakcyjnych, np. Wallich Energy. Specjalną grupę firm stanowią te skupione wokół giełd, które zapewniają rynkowi płynność obrotu i pomagają osiągnąć aktualne wyceny uprawnień, a pierwszej grupie firm dają dostęp do rynku.

System handlu emisjami CO2, zgodnie z rozporządzeniem w sprawie przyjęcia National Allocation Plan na lata 2008–2012, obejmuje firmy z branży energetycznej, ciepłowniczej, chemicznej, rafineryjnej, cementowej, koksowniczej, papierniczej, cukrowniczej, szklarskiej, ceramicznej, a po roku 2010 r. również firmy z branży lotniczej.

Każda firma, która posiada uprawnienia do zawierania transakcji może, zgodnie z lokalnymi regulacjami brać udział w EU ETS.

Weryfikacja emisji. Rozporządzenie ministra środowiska w sprawie sposobu monitorowania wielkości emisji (Dz.U. 2008 nr 183, poz. 1142), podaje szczegółowo, w jaki sposób prowadzone powinny być pomiary emisji CO2, tak aby można było sporządzić roczny raport, a następnie potwierdzić, podczas niezależnej weryfikacji, prawidłowość przyjętych obliczeń.

● W jakim stopniu rozwój obrotu emisjami zależy od uregulowań prawnych? Czy przepisy mogą stymulować rozwój tego rynku?

– Obrót uprawnieniami do emisji to bardzo młody rynek. Regulacje i przepisy prawne próbują podążać za jego rozwojem. Ostatnio możemy zauważyć dużą presję na poddanie tego rynku ściśle określonym regulacjom, jakiej nie obserwujemy na żadnym innym rynku, finansowym czy surowcowym. Tymczasem już obecnie funkcjonują w krajach europejskich dobre przepisy, które nie zostawiają pola do nadużyć na tym rynku. Ich obowiązywanie sprawia, że rynek handlu emisjami jest bardziej transparentny i bezpieczny zarówno dla brokerów, jak i dla samych przedsiębiorstw.