Z końcem września Gaz-System ogłosił procedurę wstępnego badania rynku, w ramach którego zainteresowane podmioty mogły zgłaszać niewiążące jeszcze deklaracje przesyłania gazu ziemnego przez cztery nowe planowane połączenia transgraniczne: Polska - Dania w rejonie Niechorza (z systemem energinet.dk), Polska - Niemcy w rejonie Szczecina (z systemem Ontrans-VNG Transport), Polska - Czechy w rejonie Cieszyna (z systemem RWE Transgas Net) i Polska - Litwa w rejonie Suwałk (z systemem AB Lietuvos Dujos).

W listopadzie z kolei duński operator gazociągów przesyłowych - energinet.dk - ogłosił swoją procedurę wstępnego badania rynku, w której także założył budowę połączenia z polskim systemem przesyłowym gazu ziemnego. Wszystkie nowe, planowane połączenia będą wyposażone w tzw. rewersy, czyli będą umożliwiały tłoczenie gazu zarówno do Polski, jak i z Polski.

Połączenia transgraniczne

Igor Wasilewski, prezes zarządu Operatora Gazociągów Przesyłowych Gaz-System, ujawnił, że wśród potencjalnie zainteresowanych przesyłaniem gazu nowymi połączeniami jest PGNiG, natomiast nie ma Bartimpexu, który przed wielu laty był zainteresowany budową połączenia Bernau - Szczecin.

Kilka tygodni temu prof. Stanisław Rychlicki, przewodniczący Rady Nadzorczej PGNiG, były prodziekan wydziału wiertnictwa nafty i gazu Akademii Górniczo-Hutniczej i gorący orędownik jak najszybszego połączenia Polski z systemem gazociągów przesyłowych UE, mówił o odmrożeniu powołanej do życia kilka lat temu przez PGNiG i VNG z Lipska spółki mającej na celu połączenie transgranicznym gazociągiem systemów gazowniczych Polski i Niemiec. Czy zatem nadal ma sens budowanie dodatkowego, prywatnego łącznika?

- Jeśli PGNiG gdzieś wybuduje kawałek swojego gazociągu to miejmy nadzieję, iż potem będzie chciało się do naszego systemu przyłączyć, by móc rozprowadzić ten gaz dalej po Polsce. Powielanie sieci nie ma przecież żadnego sensu - tłumaczy Igor Wasilewski.

PGNiG korzysta w tej chwili z jedynego - będącego w dyspozycji Gaz-Systemu połączenia z Niemcami - w Lasowie na Dolnym Śląsku - za pośrednictwem którego kupuje gaz od VNG. Z tego połączenia korzysta także poznańska firma Handen, która należy do grupy kapitałowej G.EN Gaz Energia.

Gaz-System odbiera dla niej tam gaz i przesyła dalej do wskazanych punktów wyjścia z systemu przesyłowego na terenie Polski.

Rozbudowa i modernizacja

Dywersyfikacja kierunków zasilania Polski w gaz wymaga także rozbudowy i modernizacji systemu przesyłowego wewnątrz kraju. W ramach rządowego Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko - Narodowa Strategia Spójności 2007-2013 Gaz--System planuje rozbudowę systemu przesyłowego w północno-zachodniej Polsce. Zakładana jest budowa ponad 600 km gazociągów na trasach: Świnoujście - Szczecin, Szczecin - Lwówek, Szczecin - Gdańsk, Gustorzyn - Odolanów, Włocławek - Gdynia, a także budowa nowej tłoczni w Goleniowie. Program rozbudowy i modernizacji całego polskiego systemu przesyłowego do roku 2014 opiewa na 5 mld zł. Oznacza to podwojenie majątku przesyłowego. Konieczne inwestycje prowadzone będą także na południowym wschodzie Polski, w kolebce polskiego przemysłu gazowniczego. Na terenie działania największego tarnowskiego oddziału Gaz-Systemu do 2015 roku ma zostać zbudowane 390 km nowych gazociągów na takich trasach, jak: Jarosław - Głuchów, Harmanowice - Strachocina - Podgórska Wola oraz Podgórska Wola - Tworzeń, cztery nowe węzły: Zarzekowice, Rozwadów, Jarosław, Hermanowice oraz dwie nowe tłocznie: Jarosław II i Hermanowice. W tym roku w Podgórskiej Woli uruchomiono Laboratorium Pomiarów Jakości Gazu wykonujące pomiary jakości gazu służące weryfikacji rozliczeń pomiędzy dostawcą a odbiorcą gazu. Od trzech lat przy tłoczni gazu w Maćkowicach funkcjonuje jedyna w Polsce Centralna Osuszalnia Gazu, która działa na rzecz poprawy parametrów gazu pochodzącego zarówno z importu, jak i z krajowych kopalń.

Plany Duńczyków

Po 2015 roku Duńczycy mogą być zainteresowani tłoczeniem do siebie gazu także od strony polskiej.

- Wtedy wyczerpią się ich rodzime złoża i będą poszukiwali dodatkowych źródeł zasilania swojego systemu gazowniczego, także od polskiej strony. Rysuje się więc obopólny interes w realizacji tego połączenia - mówi Igor Wasilewski.

To także dobra wiadomość dla projektantów i budowniczych Gazoportu w Świnoujściu, bo oznacza ona potencjalnie dodatkowe ilości gazu do przetłoczenia na potrzeby także i duńskich odbiorców. Wtedy trzeba będzie zbudować tłocznię w Płotach, która znajduje się już w planach inwestycyjnych Gaz-Systemu na lata 2007 - 2013.

Korzystne wydzielenie

Wydzielenie wraz z majątkiem sieciowym niezależnego operatora systemu przesyłowego, jakim jest Gaz-System, przynosi już pierwsze korzyści dla rynku. Rok obrotowy 2007/2008 w stosunku do roku 2006/2007 charakteryzował się wzrostem przychodów o 7 proc., zaś zysk netto wzrósł o 113 proc. Dzięki temu od 1 maja 2008 r. obniżono stawki przesyłowe średnio o 8,5 proc.

5 mld zł pochłonie do roku 2012 program rozbudowy i modernizacji całego polskiego systemu przesyłowego gazu