Zgodnie z art. 111 ust. 1 ustawy o VAT podatnicy dokonujący sprzedaży na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych są zobowiązani prowadzić ewidencję obrotu i kwot podatku należnego przy zastosowaniu kas rejestrujących.

Zatem sprzedaż na rzecz osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą, jak i dla rolników będących czynnymi podatnikami VAT nie podlega obowiązkowi ewidencjonowania w kasie rejestrującej.

Szczegółowe regulacje dotyczące kas są zawarte w rozporządzeniu ministra finansów z 29 listopada 2012 r. w sprawie zwolnień z obowiązku prowadzenia ewidencji przy zastosowaniu kas rejestrujących (Dz.U. poz. 1382).

Zgodnie z art. 15 ustawy o VAT podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne wykonujące samodzielne działalność gospodarczą bez względu na cel i rezultat takiej działalności.

Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Przepisy ustawy o VAT nie definiują odrębnie kategorii podatnika rozpoczynającego sprzedaż (działalność), tym samym nie precyzują, kiedy mamy do czynienia z podatnikiem podatku od towarów i usług rozpoczynającym, a kiedy z podatnikiem kontynuującym działalność gospodarczą.

Zaprzestanie wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT w wyniku likwidacji działalności przez osobę fizyczną, a następnie ponowne rozpoczęcie ich wykonywania po przerwie, bez względu na to, czy o tym samym profilu, czy innym, powoduje, że mamy do czynienia z podatnikiem posługującym się tym samym podatnikiem.

Wznowienie działalności po przerwie spowodowanej likwidacją poprzedniej działalności nie ma wpływu na byt osoby fizycznej jako podatnika podatku od towarów i usług. Na podstawie przepisów ustawy o VAT nie jest to zatem podatnik rozpoczynający wykonywanie czynności opodatkowanych, o którym mowa w art. 113 ust. 9 ustawy o VAT.

W związku z powyższym należy stwierdzić, że w rozumieniu przepisów ustawy o VAT, podejmując ponownie działalność gospodarczą w niezmienionej formie prawnej (jako osoba fizyczna), mamy do czynienia z podmiotem kontynuującym działalność gospodarczą, a nie rozpoczynającym wykonywanie tej działalności.

Tym samym od dnia rozpoczęcia nowej działalności jest pan zobowiązany do używania kasy fiskalnej. Stanowisko takie potwierdzają również organy podatkowe, czego przykładem może być interpretacja indywidualna dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z 31 stycznia 2013 r., nr ILPP2/443-1150/12-2/SJ, w której możemy przeczytać:

„(...) w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług wnioskodawczyni w momencie ponownego podjęcia działalności gospodarczej jest podmiotem kontynuującym działalność gospodarczą, a nie podmiotem rozpoczynającym wykonywanie działalności gospodarczej.

Jednakże w przedmiotowej sprawie istotne jest, iż już w 2011 r. zainteresowana prowadziła działalność gospodarczą, a jak wskazano powyżej, zakończenie tej działalności w listopadzie 2011 r. nie powoduje ustania bytu prawnopodatkowego wnioskodawczyni w zakresie podatku od towarów i usług. Ponadto zainteresowana, prowadząc w 2011 r. działalność gospodarczą, dokonywała ewidencji za pomocą kasy fiskalnej.

A zatem w przypadku gdy wobec wnioskodawczyni wystąpił wcześniej obowiązek ewidencjonowania sprzedaży za pomocą kasy rejestrującej, to tym samym w przypadku wznowienia działalności gospodarczej zainteresowana nie ma prawa do korzystania ze zwolnienia podmiotowego, o którym mowa w par. 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia lub w par. 3 ust. 7 rozporządzenia (...)”.

Rafał Styczyński

doradca podatkowy

Podstawa prawna

Rozporządzenie ministra finansów z 29 listopada 2012 r. w sprawie zwolnień z obowiązku prowadzenia ewidencji przy zastosowaniu kas rejestrujących (Dz.U. poz. 1382).

Ustawa z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 710).