Drobny przedsiębiorca, który planuje dłuższy (trwający na przykład miesiąc) urlop, może w tym czasie zawiesić działalność gospodarczą. Dzięki temu nie musi płacić składek na ubezpieczenia społeczne, a w niektórych przypadkach – także składki na ubezpieczenie zdrowotne. Może w ten sposób zaoszczędzić przynajmniej kilkaset złotych miesięcznie – przy założeniu, że w trakcie działania firmy opłaca zryczałtowane, minimalne składki. Oczywiście w przypadku płacenia wyższych składek oszczędność na zobowiązaniach wobec ZUS będzie proporcjonalnie większa.

Do zawieszenia działalności gospodarczej mają prawo tylko ci przedsiębiorcy, którzy nie zatrudniają pracowników oraz przedsiębiorcy zatrudniający pracowników na podstawie umów na czas określony, zawieranych tylko na czas planowanej aktywności na rynku oraz umów-zleceń.

Obecnie minimalna składka na ubezpieczenie społeczne dla przedsiębiorców wynosi, wraz z dobrowolną składką chorobową, 772,06 zł (dużo mniej, bo 160,78 zł płacą osoby dopiero rozpoczynające działalność gospodarczą). Z kolei składka zdrowotna wynosi 270,40 zł. 

Miesiąc bez składek na ZUS

Jeśli osoba prowadząca działalność zawiesi firmę na pełny miesiąc, począwszy od 1 dnia danego miesiąca, nie będzie musiała płacić składki na ubezpieczenia społeczne, ani składki zdrowotnej. Tym samym zaoszczędzi w tym czasie łącznie ponad tysiąc złotych. Jeśli jednak działalność gospodarcza zostanie zawieszona na przykład w połowie miesiąca, 15 lipca, składkę zdrowotną należy zapłacić (całą kwotę), natomiast składkę na ubezpieczenie tylko za dni od 1 do 14 lipca.

Działalność gospodarczą można zawiesić na okres nie krótszy niż 30 dni i maksymalnie na 2 lata (za wyjątkiem zawieszenia w celu osobistej opieki nad dzieckiem – w takiej sytuacji firmę można zawiesić nawet na 6 lat). Oznacza to, że jeśli działalność firmy zostanie zawieszona 15 lipca, zawieszenie musi trwać minimum do 13 sierpnia. Zatem składkę zdrowotną należy w tym przypadku zapłacić w całości i za lipiec, i za sierpień, natomiast składkę na ubezpieczenia społeczne – za okres od 1 do 14 lipca oraz od 14 do 31 sierpnia.

Jak zawiesić działalność gospodarczą?

Wniosek o zawieszenie działalności składa się na formularzu CEIDG-1, przy czym data zawieszenia nie może być wcześniejsza niż złożenie wniosku. Wniosek można złożyć on-line (przy użyciu podpisu elektronicznego lub podpisu potwierdzonego profilem zaufanym ePUAP), osobiście w dowolnym urzędzie gminy lub przesłać listem poleconym (w tym wypadku własnoręczny podpis wnioskodawcy musi zostać poświadczony przez notariusza). Można również najpierw przygotować wniosek online na domowym komputerze, wydrukować, zapamiętać numer wniosku, a następnie podpisać go osobiście w ciągu 7 dni w dowolnej gminie. Złożenie wniosku CEIDG-1 to jedyna formalność przy zawieszeniu firmy – nie trzeba dodatkowo informować o tym ZUS czy urzędu skarbowego.

Podobne procedury czekają przedsiębiorcę po powrocie z wakacji przy wznowieniu działalności. I w tym wypadku wniosek CEIDG-1 o wznowienie działalności gospodarczej trafia także automatycznie do ZUS i fiskusa. Ale uwaga: w przypadku ZUS konieczne będzie złożenie także formularza ZUS DRA, w którym przedsiębiorca deklaruje wysokość wpłacanych składek. Trzeba go złożyć najpóźniej do 10 dnia następnego miesiąca po wznowieniu firmy i do tego czasu opłacić składki. 

Jeśli w trakcie zawieszenia działalności przedsiębiorca osiągnął przychód (na przykład w sytuacji, gdy w tym czasie sprzedał część środków trwałych), musi się z tego rozliczyć w pierwszej po wznowieniu firmy zaliczce na podatek dochodowy. 

Wznowienie prowadzenia działalności gospodarczej wiąże się również z rozpoczęciem składania deklaracji VAT. Pierwszą należy złożyć za miesiąc (lub kwartał, w zależności od okresu rozliczeniowego), w którym działalność została wznowiona.

Agata Szymborska-Sutton, Tax Care