Rodzice mogą założyć dzieciom rachunek oszczędnościowy, rachunek oszczędnościowo-rozliczeniowy lub rachunek terminowej lokaty oszczędnościowej. Natomiast gotówką, która została zgromadzona na tych rachunkach, dzieci będą mogły swobodnie dysponować już po ukończeniu 13 roku życia.

Dziecko stroną umowy

Dziecko może być stroną rachunku bankowego, bez względu na rodzaj tej umowy. Dlatego na jego nazwisko może być gromadzona gotówka na rachunku oszczędnościowym, rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowym lub rachunku terminowej lokaty oszczędnościowej. Natomiast prawo małoletniego do dysponowania tymi pieniędzmi zależeć będzie od jego wieku.

Aby stroną rachunku bankowego zostało dziecko, zanim ukończy 13 lat, umowę w jego imieniu zawierają wyłącznie jego przedstawiciele ustawowi. Najczęściej są to rodzice. W razie gdy nie żyją albo zostali pozbawieni praw rodzicielskich, przedstawicielami ustawowymi są opiekunowie dziecka (np. dziadkowie, a nawet osoby obce).

W dodatku takie dziecko nie może samodzielnie dokonywać wpłat na swój rachunek. Pieniądze mogą wpłacać tylko jego przedstawiciele ustawowi.

Natomiast dziecko, które ukończyło już 13 lat, może samodzielnie zawrzeć umowę rachunku bankowego. Ważność umowy będzie zależeć od potwierdzenia jej przez przedstawiciela ustawowego dziecka. Dziecko w tym wieku może również bez zgody swojego przedstawiciela ustawowego wpłacać na ten rachunek swoje zarobki oraz kwoty oddane mu przez przedstawiciela ustawowego do swobodnego użytku. Aby mogło wpłacić kwoty pochodzące z innych źródeł, musi uzyskać zgodę swojego przedstawiciela ustawowego. Małoletni, który ukończył 13 lat, może dysponować swoim wkładem, używając czeków, elektronicznych instrumentów płatniczych, przesyłając przez internet elektroniczne oświadczenia woli oraz korzystając z kart płatniczych.

Bank nie ma uprawnień ani obowiązku, aby skontrolować, w jaki sposób małoletni dysponuje swoim wkładem i na przykład żadać, by poinformował, na jaki cel chce przeznaczyć pobrane z rachunku pieniądze.

Sprzeciw przedstawiciela

Jedyną dopuszczalną przez prawo bankowe formą kontroli dyspozycji składanych przez dziecko, które ukończyło 13 lat i jest posiadaczem rachunku, jest prawo sprzeciwu jego przedstawiciela ustawowego.

Artykuł 58 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe (t.j. Dz.U. z 2002 r. nr 72, poz. 665 z późn. zm.) dopuszcza złożenie takiego sprzeciwu na piśmie. Jest on skuteczny z chwilą, gdy doszedł do banku w taki sposób, że bank mógł się zapoznać z jego treścią. Oświadczenie w postaci elektronicznej uważa się za złożone, gdy zostało wprowadzone do środka komunikacji elektronicznej w taki sposób, że bank będzie mógł zapoznać się z jego treścią.

W postanowieniach umowy rachunku bankowego lub w regulaminie bankowym mogą być zawarte wskazania, w której jednostce organizacyjnej banku taki sprzeciw przedstawiciele ustawowi dziecka powinni złożyć. W praktyce najczęściej sprzeciw należy złożyć w oddziale, który prowadzi rachunek dziecka.

W sprzeciwie przedstawiciele ustawowi mogą całkowicie pozbawić małoletniego prawa dysponowania wkładem albo tylko ograniczyć jego uprawnienia, określając limit wypłat w określonym czasie.

Umowne ograniczenie uprawnienia małoletniego do dysponowania wkładem przybiera najczęściej postać blokady rachunku. Bank nie będzie wówczas zobowiązany do honorowania złożonej dyspozycji.

Gdyby mimo złożenia w sposób właściwy skutecznego sprzeciwu bank jednak zrealizował dyspozycję małoletniego posiadacza rachunku, to ponosi za to odpowiedzialność. Ma obowiązek naprawić szkodę, która z tego tytułu powstała. W praktyce oznacza to, że dyspozycja złożona przez małoletniego nawet po wykonaniu jej nie spowoduje, że rachunek bankowy zostanie obciążony.

Małoletni posiadacz rachunku oszczędnościowego, rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowego lub rachunku terminowej lokaty oszczędnościowej może po ukończeniu 13 lat dysponować zgromadzoną tam gotówką, pod warunkiem że nie spowoduje zadłużenia. Ma więc uprawnienia tylko w granicach salda dodatniego, a nie debetu.

Do wydania dyspozycji powodujących powstanie salda debetowego miałby prawo tylko wówczas, gdyby stanowiła tak umowa rachunku oszczędnościowego potwierdzona przez przedstawiciela ustawowego.