PRZYKŁAD: WYKAZANIE ZAWIESZENIA I WZNOWIENIA DZIAŁALNOŚCI W DOKUMENTACH SKŁADANYCH W ZUS

Anna K. 3 grudnia 2008 r. zawiesiła prowadzenie działalności gospodarczej. Działalność ma wznowić w połowie lutego przyszłego roku. W takiej sytuacji powinna złożyć w ZUS formularz ZUS ZWUA, na którym wyrejestruje się z ubezpieczeń, do których była zgłoszona z działalności, oraz druk ZUS ZWPA, na którym wyrejestruje się z ZUS jako płatnik składek. Zawieszenie działalności w zakresie ubezpieczeń wywiera skutki prawne dopiero od 1 stycznia 2009 r., tj. od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym przedsiębiorca dokonał zgłoszenia zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej. W pole data wyrejestrowania z ubezpieczeń należy wpisać 1 stycznia 2009 r., a w pole kod przyczyny wyrejestrowania 600. Oczywiście za grudzień, pomimo iż działalność była faktycznie wykonywana tylko przez dwa dni, składki na ubezpieczenia społeczne, jak również zdrowotne powinny zostać naliczone w pełnej wysokości - tak jakby działalność była prowadzona przez cały miesiąc. Gdy Anna K. w połowie lutego wznowi prowadzenie działalności gospodarczej, to powinna złożyć zgłoszenie płatnika składek na druku ZUS ZFA oraz zgłosić siebie do ubezpieczeń na druku ZUS ZUA. Zgłoszenie do ubezpieczeń powinno nastąpić dopiero od 1 marca.

PRZYKŁAD: WYPŁATA WYNAGRODZENIA BYŁEMU PRACOWNIKOWI W OKRESIE ZAWIESZENIA DZIAŁALNOŚCI

Grzegorz L. prowadzi działalność gospodarczą na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. W ubiegłym roku zatrudniał pracownika, który z końcem grudnia 2007 r. został zwolniony z pracy, a po rozwiązaniu umowy o pracę wystąpił z roszczeniem o wypłatę wynagrodzenia za godziny nadliczbowe. Od 8 listopada 2008 r. Grzegorz L. zawiesił prowadzenie działalności gospodarczej. Jednak w grudniu 2008 r. musi on, na podstawie wyroku sądu, wypłacić byłemu pracownikowi wynagrodzenie za godziny nadliczbowe. W takiej sytuacji Grzegorz L. powinien złożyć druk ZUS ZWUA i wyrejestrować się z ubezpieczeń, do których był zgłoszony, w pole data wyrejestrowania wpisując 1 grudnia 2008 r. Nie powinien natomiast wyrejestrowywać się jako płatnik składek. Za grudzień powinien złożyć raport ZUS RCA z kodem tytułu do ubezpieczeń 30 00 00, w którym rozliczy składki od wynagrodzenia wypłaconego byłemu pracownikowi oraz deklarację rozliczeniową ZUS DRA.

PRZYKŁAD: ZAWIESZENIE TYLKO DLA PRZEDSIĘBIORCY NIEZATRUDNIAJĄCEGO PRACOWNIKÓW

Andrzej B. prowadzi działalność gospodarczą i zatrudnia dwóch pracowników. Chce na dwa miesiące zawiesić prowadzenie działalności gospodarczej. W tym czasie jeden z pracowników będzie korzystał z urlopu wypoczynkowego, a drugi z bezpłatnego. W przedstawionej sytuacji zawieszenie wykonywania działalności nie będzie możliwe. Z zawieszenia działalności nie mogą bowiem skorzystać przedsiębiorcy, którzy zatrudniają pracowników, nawet gdy osoby te w danym okresie pracy nie wykonują, lecz przebywają na urlopach wypoczynkowych, wychowawczych czy też bezpłatnych.

Okres zawieszenia

Zawieszenie wykonywania działalności może nastąpić na okres od jednego do 24 miesięcy. Nie można więc zawiesić działalności na okres krótszy niż miesiąc ani też dłuższy niż 24 miesiące.

Zawieszenie wywiera skutki prawne w zakresie ubezpieczeń społecznych od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym przedsiębiorca dokonał zgłoszenia zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej, do ostatniego dnia miesiąca, w którym dokonał zgłoszenia wznowienia wykonywania działalności gospodarczej. Z przywołanej zasady wynika, iż przykładowo przedsiębiorca, który zawiesi prowadzenie działalności od 10 grudnia do 2 lutego, składek na ubezpieczenia społeczne nie będzie opłacał za okres od 1 stycznia do 28 lutego.

W okresie zawieszenia wykonywania działalności przedsiębiorca nie może wykonywać działalności gospodarczej i osiągać bieżących przychodów. Ma on natomiast prawo:

• wykonywać wszelkie czynności niezbędne do zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodów,

• przyjmować należności, a także obowiązek regulować zobowiązania powstałe przed datą zawieszenia wykonywania działalności,

• zbywać własne środki trwałe i wyposażenie,

• albo obowiązek uczestniczyć w postępowaniach sądowych, postępowaniach podatkowych i administracyjnych związanych z działalnością gospodarczą wykonywaną przed zawieszeniem wykonywania działalności gospodarczej

• osiągać przychody finansowe, także z działalności prowadzonej przed zawieszeniem wykonywania działalności.

Przedsiębiorca w okresie zawieszenia działalności może zostać poddany kontroli na zasadach przewidzianych dla przedsiębiorców wykonujących działalność gospodarczą oraz musi wykonywać wszelkie obowiązki nakazane przepisami prawa.

Nie zawsze bez deklaracji

Z dodanego do ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych art. 36a ust. 3 wynika, że za okres zawieszenia wykonywania działalności przedsiębiorca nie będzie miał obowiązku składania deklaracji rozliczeniowej oraz opłacania składek na ubezpieczenia społeczne. Jednak wydaje się, iż czasem, mimo zawieszenia działalności, deklarację oraz raporty będzie musiał złożyć, bo taki obowiązek wynika z innych przepisów. Przykładowo, gdy w okresie zawieszenia działalności będzie wypłacał zaległe wynagrodzenie pracownikom czy też zleceniobiorcom, których w miesiącu wypłaty już nie będzie zatrudniał, to od tego wynagrodzenia konieczne będzie naliczenie składek, wykazanie ich w dokumentach rozliczeniowych składanych do ZUS oraz oczywiście ich opłacenie.