Koncern IBM opublikował właśnie raport z badania przeprowadzonego pośród ponad 1 tys. dyrektorów generalnych z czterdziestu krajów świata reprezentujących przedsiębiorstwa różnych branż. Jak widzą oni potrzeby przedsiębiorstwa przyszłości?

- Z badania wynika, że podstawowym wyzwaniem, przed jakim stoją zwłaszcza małe i średnie firmy, jest dostosowanie się do zmian zachodzących na światowych rynkach. Kadra zarządzająca ma bowiem świadomość, że bez szybkiego reagowania na zmieniające się otoczenie nie będzie w stanie rozwijać swojego biznesu. Przy czym przedsiębiorcy, szczególnie w krajach rozwijających się, (czyli m.in. w Polsce) optymistycznie patrzą na możliwości rozwoju i w związku z tym wdrażają innowacyjne rozwiązana, aby zwiększyć konkurencyjność swoich firm.

Problem jednak w tym, że 86 proc. badanych małych i średnich firm spodziewa się znacznej zmiany warunków działania, ale tylko ok. 57 proc. z nich osiągnęło sukces w zarządzaniu zmianami. Co konkretnie firmy chcą zrobić, żeby nadążać za przekształceniami w świecie biznesu?

- Badani menedżerowie dokonują przede wszystkim strategicznych inwestycji w trzy obszary. Pierwszy z nich to wykorzystanie warunków, jakie stwarza globalizacja. Dzięki obecności na rozwijających się rynkach, na których obserwuje się rosnącą zdolność nabywczą konsumentów, prezesi małych i średnich firm widzą możliwość rozwoju poprzez dwudziestoprocentowy wzrost inwestycji w ciągu najbliższych trzech lat.

Dla globalnej ekspansji trzech na czterech zarządzających skupia się na zmianie swojego modelu biznesowego oraz planuje zróżnicować swoje firmy w ciągu trzech lat. Chcą dokonać tego, zmieniając podejście do możliwości, wiedzy i aktywów przedsiębiorstwa, rozszerzając współpracę z kontrahentami oraz aktywnie wchodząc na nowe rynki zbytu. Przy czym działaniom tym towarzyszy praca nad nowymi projektami biznesowymi.

Drugi obszar nowych inwestycji to...

- zmiana w podejściu do klientów, m.in. poprzez udostępnianie im narzędzi (np. porównywarek cen), pozwalających zdobyć wyczerpującą wiedzę na temat oferowanych przez firmę produktów. Badani menedżerowie są bowiem przekonani, że zdobycie nowej, choć wymagającej generacji klientów (nazywanych konsumentami informacji) jest korzystna dla biznesu. Konsument informacji oczekuje dostępu do wyczerpującej informacji produktowej. Z sondażu przeprowadzonego w ubiegłym roku na tysiącu konsumentów wynika, że 53 proc. respondentów używa internetu do porównywania cen i cech produktów, a 10 proc. podczas zakupów wysyła wiadomości do znajomych w celu zdobycia informacji o towarach lub podzielania się wiedzą o nich. Stąd też 22 proc. badanych menedżerów (dwa razy więcej niż w poprzedniej edycji badania) w najbliższych trzech latach planuje dostosować się do tego trendu, widząc w nim okazję do różnicowania usług, a także sposób uzasadnienia najwyższej pozycji na rynku oraz wartości marki.

Elementem różnicowania usług oferowanych przez firmę jest trzeci obszar inwestycji w przedsiębiorstwo przyszłości.

- Owszem. Badani członkowie kadry zarządzającej byli zgodni, że rosną także oczekiwania klientów w zakresie społecznej odpowiedzialności biznesu. Od relacji z interesariuszami przedsiębiorstwa, czyli m.in. pracownikami, dostawcami, klientami, społecznością lokalną, zależy reputacja firmy i postrzeganie jej marki, a co za tym idzie - wielkość sprzedaży produktów. Bowiem coraz lepiej poinformowani i świadomi klienci częściej podejmują decyzje o zakupie towaru na podstawie polityki firmy i jej działań w dziedzinie Corporate Social Responsibility. Stąd też badana kadra zarządzająca deklaruje, że w ciągu najbliższych trzech lat zwiększy o ok. 34 proc. inwestycje w CSR.

Jednak świadomość potrzeb to jedno, a możliwość ich realizacji to drugie. Skąd zwłaszcza małe i średnie firmy mają brać środki np. na finansowanie inwestycji w zakresie technologii informacyjnych czy telekomunikacyjnych?

- Polscy przedsiębiorcy są aktualnie w korzystnej sytuacji, gdyż mogą ubiegać się o dotacje ze środków funduszy strukturalnych, m.in. na przedsięwzięcia związane z informatyzacją przedsiębiorstw. Unijne wsparcie na takie cele w latach 2007-2013 to ok. 6,2 mld euro.

Aby ułatwić zainteresowanym odbiorcom uzyskanie funduszy na rozwój, nasza firma uruchomiła dział zajmujący się doradztwem unijnym. Na pomoc konsultantów w przygotowaniu wniosku o dotację związanego z zakupem i wdrożeniem technologii informatycznych mogą liczyć nie tylko przedsiębiorcy, ale m.in. jednostki samorządu terytorialnego, uczelnie czy placówki opieki zdrowotnej. Doradcy oferują bezpłatnie kompleksową usługę: od rozpoznania możliwości, jakie oferują fundusze unijne na lata 2007-2013, oraz prekwalifikację projektu, poprzez pomoc w opracowaniu merytorycznej zawartości wniosku i zarządzaniu nim w sposób zwiększający szansę uzyskania pozytywnej decyzji o współfinansowaniu przedsięwzięcia.

Uzyskanie wsparcia finansowego ze strony Unii Europejskiej musi być poprzedzone skonstruowaniem skutecznego wniosku, który stwarza merytoryczne i formalne podstawy do uzyskania dotacji.

Skuteczne ubieganie się o granty unijne warunkują co najmniej trzy czynniki: świadomość celu, do którego zmierza organizacja, wiedza na temat funduszy oraz zasoby ludzkie i finansowe. Żaden z realizowanych projektów nie może być celem samym w sobie, lecz środkiem do osiągnięcia celu, jaki organizacja sobie wyznaczyła. Często jednak zamiast pytania „czego potrzebuję do realizacji moich celów?” pojawia się pytanie „co można zrobić za pieniądze unijne?”. Należy pamiętać o tym, że dobry projekt to projekt wynikający i wpisujący się w długoterminową strategię organizacji, z którego jasno wynika, iż krok, który podejmujemy, jest jednym z wielu, jakie mają doprowadzić naszą firmę czy instytucję do wyznaczonego celu.

Badanie The Global CEO Study przeprowadzane jest przez IBM Global Business Services co dwa lata na podstawie rozmów i spotkań z dyrektorami generalnymi, liderami sektora prywatnego i publicznego z czterdziestu krajów świata, reprezentujących przedsiębiorstwa różnych gałęzi przemysłu i wielkości. W edycji badania 2008 wzięło udział 1130 członków kadry zarządzającej przedsiębiorstw; przeprowadzono je pod koniec 2007 roku i w pierwszym kwartale 2008 roku.

MARCIN GAJDZIŃSKI

W IBM Polska od 1994 r. Od 2006 r. dyrektor działu General Business. W latach 2003-2005 tworzył i zarządzał Centrum Technologicznym IBM - IBM Innovation Center w Warszawie. Absolwent Akademii Ekonomicznej w Katowicach.