Z opublikowanego dzisiaj raportu „Science, Technology and Industry Outloook 2012” wynika, że wydatki firm na badania i rozwój, R&D, zmniejszyły w 2009 roku rekordowej skali 4,5 proc. w krajach OECD. Tylko Francja i Korea zdołały powstrzymać ten negatywny trend.

Obecne problemy gospodarcze, zwłaszcza słabe szanse ekonomicznego odrodzenia, z pewnością przyczynią do dalszego spadku wydatków firm na R&D w dającej się przewidzieć przyszłości, szczególnie w regionach Europy Południowej i Wschodniej. Prognozy dla Francji, Niemiec i Wielkiej Brytanii są także niepewne – podkreśla OECD.

Ale nawet podczas kryzysu rosną nakłady w gospodarkach azjatyckich, takich jak Chiny, Indie i Korea. Roczny wzrost inwestycji firm w badania i rozwój w Chinach wyniósł 29,5 proc. w roku 2010 oraz po 20,5 proc. w Korei i Indiach.

Niektóre sektory gospodarcze radzą sobie lepiej od innych. Na przykład spadek sprzedaży wielkich firm technologicznych w przemyśle lotniczym, produkcji sprzętu IT czy aparatury i urządzeń medycznych jest znacznie mniejszy niż w średnio zaawansowanych technologicznie sektorach, jak przemysł motoryzacyjnych. Mimo kryzysu dalej zwiększają się wydatki na R&D producentów oprogramowania oraz firm medycznych.

Wydatki rządów na badania i rozwój częściowo rekompensują spadek inwestycji ze strony biznesu, gdyż wiele rządów przeznaczało część swoich pakietów stymulacyjnych na wspieranie R&D oraz innowacyjności. W całej OECD wydatki te wzrosły z 0,78 proc. PKB w 2005 roku do 0,82 proc. w roku 2009. W czasie kryzysu część państw zwiększyła nakłady na publiczne instytucje badawcze oraz programy edukacyjne. Dotyczy to m.in. Australii, Kanady, Chin, Włoch, Szwajcarii i USA. Natomiast Estonia, Niemcy i Szwecja zwiększyły inwestycje w istniejące już programy w celu wspierania innowacyjności.

Polska w wielu kategoriach plasuje się na szarym końcu. W latach 2009-2010 wydatki polskiego rząd na R&D ledwo sięgały 0,4 proc. PKB, co daje nam trzecie miejsce od końca wśród krajów OECD – przed Grecją i Słowacją.

Raport zresztą wskazuje, że w wielu krajach OECD dojdzie w najbliższych latach do spadku rządowych nakładów na badania I rozwój. Mają one utrzymać się na dotychczasowym poziomie we Francji, Wielkiej Brytanii i USA, mogą natomiast wzrosnąć m.in. w Chile, Danii, Niemczech i Turcji.