MICHAŁ KRAWCZYK

radca prawny, partner zarządzający Kancelarii Krawczyk i Wspólnicy

Na wstępie warto podkreślić, że rachunek powierniczy stanowi dosyć popularną formułę w obrocie profesjonalnym, głównie w działalności deweloperskiej oraz przy różnego rodzaju transakcjach. Umowy rachunku powierniczego zawierane są na podstawie regulacji zawartej w art. 59 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe (t.j. Dz.U. z 2002 r. nr 72, poz. 665 z późn. zm.). Zgodnie z powyższym przepisem umowa rachunku powierniczego zawierana jest pomiędzy bankiem i posiadaczem rachunku (powiernikiem). Na rachunku powierniczym mogą być gromadzone wyłącznie środki pieniężne powierzone posiadaczowi rachunku przez osobę lub osoby trzecie na podstawie odrębnej umowy. Umową taką częstokroć bywa umowa deweloperska lub umowa sprzedaży.

Umowa o prowadzenie rachunku powierniczego określa warunki, jakie muszą być spełnione, aby środki pieniężne wpłacone na rachunek powierniczy przez powierzających mogły zostać wypłacone posiadaczowi rachunku lub aby zostały zrealizowane dyspozycje powiernika – posiadacza rachunku w zakresie ich wykorzystania.

Warto dodać, że w przypadku zawarcia umowy pomiędzy posiadaczem rachunku – powiernikiem a powierzającym z datą pewną, środki wpłacone na rachunek powierniczy przez powierzającego nie podlegają zajęciu w przypadku wszczęcia egzekucji wobec powiernika ani nie wchodzą do masy upadłości w przypadku ogłoszenia jego upadłości. W przypadku śmierci powiernika – osoby fizycznej, środki pieniężne zgromadzone na rachunku nie wchodzą do spadku po posiadaczu rachunku powierniczego.

Rachunek powierniczy jest interesującą formułą pozwalającą deweloperom na zwiększenie atrakcyjności ich ofert kierowanych do klientów poprzez zwiększenie bezpieczeństwa środków pieniężnych klientów wpłacanych na poczet ceny za dom lub lokal. Jest on również powszechnie wykorzystywany jako alternatywa dla określonego w przepisie art. 108 prawa o notariacie depozytu notarialnego w różnorakich transakcjach fuzji, przejęć, a także w obrocie nieruchomościami.

W okresie ograniczonej płynności na rynku rachunek powierniczy może stanowić również przydatną funkcję gwarancyjną między innymi dla przedpłat lub kaucji dokonywanych przykładowo w umowach dostawy, w szczególności w odniesieniu do towarów wykonywanych na zamówienie i charakteryzujących się mniejszą płynnością.