Najbardziej narażone na niekorzystny wpływ wysokiego poziomu cukru są: oczy (retinopatia), nerki (nefropatia), układ nerwowy (neuropatia), kończyny dolne (stopa cukrzycowa) oraz układ krążenia. Ale mówiąc o powikłaniach cukrzycowych, mamy na myśli też ostre zaburzenia metaboliczne, które mogą się zdarzyć w źle kontrolowanej cukrzycy, jak hipoglikemia i hiperglikemia.

Uwaga na wzrok

W przebiegu cukrzycy źle leczonej (niewyrównanej) dochodzi do uszkodzenia narządu wzroku. Retinopatia cukrzycowa, bo tak nazywa się to schorzenie, to uszkodzenie naczyń siatkówki oka. Naczynia te stają się kruche, poszerzają się (proliferują), pojawiają się ogniska niedokrwienia siatkówki. Ale powikłaniem cukrzycy może też być zaćma i jaskra wtórna.

Retinopatia pojawia się u 40 proc. chorych na cukrzycę typu 1 i u 20 proc. chorych na cukrzycę typu 2. W zapobieganiu czy choćby spowolnieniu postępu zmian chorobowych w siatkówce największe znaczenie ma wyrównanie cukrzycy i leczenie nadciśnienia. O powodzeniu leczenia zmian chorobowych w narządzie wzroku w dużym stopniu decyduje jak najwcześniejsze jego rozpoczęcie. Dlatego tak ważne jest systematyczne badanie przez okulistę (ocena dna oczu) osób chorych na cukrzycę.

Uszkodzenie nerek

Nefropatia cukrzycowa to uszkodzenie małych naczyń krwionośnych w nerkach, które prowadzi do trwałego uszkodzenia nerek. Ryzyko pojawienia się nefropatii dotyczy 30-40 proc. pacjentów. Uszkodzenie naczyń krwionośnych nerek... powoduje ucieczkę białka do moczu. Białko to może być wykryte w moczu nawet jeśli jest w bardzo niewielkim stężeniu, w rezultacie może prowadzić do nadciśnienia tętniczego (które i tak najczęściej współwystępuje z cukrzycą - szczególnie typu 2). Gdy stężenie białka w moczu nadal ulega zwiększeniu, pojawia się proteinuria (zazwyczaj występuje po wielu latach, nie prowadzi do uszkodzenia nerek tylko jest jego objawem). W schyłkowej niewydolności nerek chorzy muszą być leczeni dializami.

Pamiętajmy, że wczesne wykrycie problemu oraz zastosowanie leczenia obniżającego ciśnienie tętnicze krwi, a także wyrównanie cukrzycy, leczenie zaburzeń lipidowych i rzucenie palenia pozwalają na zahamowanie zmian chorobowych.