• Czy w tym roku należy spodziewać się jeszcze podwyżek cen energii zarówno dla odbiorców indywidualnych, jak i komercyjnych?

- Wszelkie czynniki natury ekonomicznej wskazują na to, że ceny energii elektrycznej w najbliższym roku powinny spadać, a nie rosnąć. Popyt na energię elektryczną maleje, nie powinniśmy mieć większych problemów z podażą węgla, ceny praw do emisji CO2 w Europie idą w dół, ceny węgla w portach ARA (Amsterdam, Roterdam, Antwerpia) maleją. Nie ma doprawdy uzasadnienia, aby ceny energii elektrycznej dla odbiorców indywidualnych oraz dla przemysłu szły górę. Przeciwnie, powinny spadać.

• Czy podwyżek cen energii można spodziewać się w kolejnych latach?

- Trudno powiedzieć, jak sytuacja z cenami energii będzie się układała w następnych latach. Z jednej strony będziemy musieli skonsumować skutki przyjętego pakietu energetyczno-klimatycznego i konieczności inwestycji w nowe moce, również w odnawialne źródła energii. Z drugiej strony, choćby udrożnienie tzw. linii wschodnich może wpłynąć łagodząco na wzrost cen. Europa niestety odeszła od założenia produkowania taniej energii, skutkiem czego w cenach energii przenoszone są różnego rodzaju obciążenia o charakterze parapodatkowym. Taki nurt myślenia panuje niestety obecnie powszechnie w Europie. Z pewnością korzystny wpływ na ceny będzie miała liberalizacja rynku energii elektrycznej. Pytanie tylko, jak głęboko i konsekwentnie zostanie przeprowadzona. W warunkach polskich ważne będą zmiany w prawie energetycznym zapowiadane przez rząd, które zmierzają do zapewnienia skutecznej konkurencji i liberalizacji rynku. Istotne będzie również to, jak dalej będzie kształtowała się polityka fiskalna państwa.

• Kiedy można spodziewać się uwolnienia cen energii dla gospodarstw domowych?

- Ceny dla grupy G, czyli gospodarstw domowych, powinny być uwolnione, ale przedtem na rynku powinna zadziałać konkurencja. Z punktu widzenia rynku energii elektrycznej jako całości problemem nie jest utrzymywanie regulacji w grupie gospodarstw domowych. Prawdziwe problemy rodzą się na poziomie obrotu hurtowego i wytwarzania. Tam niestety na razie nie można dotrzeć, bo regulator nie ma w ręku skutecznych narzędzi, które pozwoliłyby wpływać na zachowania podmiotów działających w tych segmentach. Zlikwidowanie niedoskonałości w tym segmencie jest kluczem do pełnego otwarcia rynku detalicznego. Zwracam uwagę, że jak do tej pory nie udało się również uregulować kluczowych elementów tzw. mapy drogowej, a więc kwestii dotyczących niezależności regulatora, instrumentów regulacyjnych, ochrony odbiorców ubogich, upublicznienia handlu energią. Jestem optymistą i wierzę, że w ramach przygotowywanej przez rząd nowelizacji ustawy - Prawo energetyczne duża część z tych propozycji zostanie przyjęta i uchwalona. Poza tym taryfikacja grupy gospodarstw domowych nadal trwa w wielu państwach europejskich i Polska nie jest tutaj wyjątkiem. Dodam jeszcze, że wspomniana mapa drogowa została sformułowana przez polskiego regulatora i jest jednym z nielicznych tego typu dokumentów w Europie. Myślę, że dobrym rozwiązaniem byłoby przyjęcie przez rząd mapy drogowej pełnej liberalizacji, co byłoby jasną deklaracją i wzmocnieniem przesłania dokumentu przygotowanego przez regulatora.